<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="nl">
	<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Jfmhusken</id>
	<title>De historische en eigentijdse encyclopedie van Eindhoven - Gebruikersbijdragen [nl]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Jfmhusken"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php/Speciaal:Bijdragen/Jfmhusken"/>
	<updated>2026-04-29T07:45:29Z</updated>
	<subtitle>Gebruikersbijdragen</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13485</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13485"/>
		<updated>2026-02-12T11:57:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Heezemans voor.jpg|400px|thumb|right|De voorzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Heezemans achter.jpg|600px|thumb|left|De binnenzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Heezemans, Hubertus Franciscus&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_achter.jpg&amp;diff=13484</id>
		<title>Bestand:Heezemans achter.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_achter.jpg&amp;diff=13484"/>
		<updated>2026-02-12T11:55:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
Archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_voor.jpg&amp;diff=13483</id>
		<title>Bestand:Heezemans voor.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_voor.jpg&amp;diff=13483"/>
		<updated>2026-02-12T11:54:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
Archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13482</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13482"/>
		<updated>2026-02-12T11:52:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Heezemans voor.jpg|200px|thumb|right|De voorzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Heezemans achter.jpg|200px|thumb|left|De binnenzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Heezemans, Hubertus Franciscus&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_.H.F._achter.jpg&amp;diff=13481</id>
		<title>Bestand:Heezemans .H.F. achter.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Heezemans_.H.F._achter.jpg&amp;diff=13481"/>
		<updated>2026-02-12T11:51:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
Archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13480</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13480"/>
		<updated>2026-02-12T11:46:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Heezemans H.F. voor.jpg|200px|thumb|right|De achterzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Heezemans H.F. achter.jpg|200px|thumb|left|De voorzijde van het bidprentje van Mgr. Heezemans.]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Heezemans, Hubertus Franciscus&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13474</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13474"/>
		<updated>2026-02-12T11:27:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Heezemans H.F. voor.jpg|200px|thumb|right|Monseigneur Heezemans, zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Heezemans H.F. achter.jpg|200px|thumb|left|Monseigneur Heezemans, zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Heezemans, Hubertus Franciscus&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13473</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13473"/>
		<updated>2026-02-12T11:22:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Heezemans, Hubertus Franciscus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13472</id>
		<title>Hubertus Franciscus Heezemans</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Hubertus_Franciscus_Heezemans&amp;diff=13472"/>
		<updated>2026-02-12T11:22:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Heezemans, Hubertus Franciscus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1 oktober 1889 Hilvarenbeek&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
† 26 januari 1964 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op 6 juni 1914 tot priester gewijd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Doceerde op het groot-semenarie in Haaren.&lt;br /&gt;
Pastoor van de R.K. parochiekerk van St.-Johannes de Doper in Waalwijk: van 1934 tot 1945. &lt;br /&gt;
Pastoor en deken van de St-Catharinakerk Eindhoven: van 6 april 1945 tot 1961&lt;br /&gt;
Pastoor Heezemans is begraven op het Sint-Catharinakerkhof in Eindhoven.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Catharinakerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Dekens van Eindhoven]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=1616:_De_Toestand_van_wegen_en_bruggen&amp;diff=13471</id>
		<title>1616: De Toestand van wegen en bruggen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=1616:_De_Toestand_van_wegen_en_bruggen&amp;diff=13471"/>
		<updated>2026-02-10T14:15:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;De toestand van wegen en bruggen te Eindhoven in 1616&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Verbandregisters in het archief van de Leen- Tolkamer te s’-Hertogenbosch bevatten een aantal akten betreffende het weggeld te Eindhoven 1).&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1616 wordt o.a. verklaard, dat de stad Eindhoven het weggeld van oudsher in bezit heeft en dat het weggeld van jaar tot jaar verpacht wordt. Door het vele gebruik van de wegen en bruggen, door ouderdom alsmede door oorlogen, belegeringen en innamen van de stad sedert 1577 zijn de wegen en bruggen zozeer “bedurven, uuytgegraven, ingesoncken ende vernielt”, dat de kosten van onderhoud en herstel niet meer gedekt kunnen worden door het weggeld. Eindhovens lage ligging en haar weke en drijvende ondergrond zal wel het inzinken tot gevolg hebben gehad. Halverwege het Twaalfjarig Bestand, voor Eindhoven een welkome onderbreking van de oorlog om tot herstel van het vernielde over te gaan, wordt de stad dan ook getypeerd als “eene schamele gemeynte”.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naar aanleiding van een request van schepen, burgemeesters en raad der stad Eindhoven en een missive van de Raad en Hunne Hoogheden in Brabant d.d. 18 april 1616 aan Merten Fierlants, raad en rentmeester-generaal der Domeinen in het kwartier van ’s-Hertogenbosch hebben de leenmannen op bevel van genoemde rentmeester en op verzoek van de regering van Eindhoven geïnformeerd naar de toestand in Eindhoven en daarvoor de timmerlieden Mr. Henrick van den Bosch en Mr. Jan van Sevenhoven. alsmede de metser Boudewijn Aryensz. verhoord. Als getuigen worden de 73-jarige Marten Jansz. van Poppel uit Woensel, de 54-jarige Jan Diricxs. uit Stratum en de 63-jarige Jan Jansz. van den Bergh uit Gestel gehoord. Deze getuigen verklaren, volgens hen ook namens vele anderen, liever het vierdubbele weggeld te betalen dan iedere dag opnieuw over de onbegaanbare wegen, bruggen en markt van Eindhoven te gaan.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Van stadswege verklaren voorschepen Jan Henricx, burgemeester Gerart Brants en Jan Leyten, dat van het oktrooi, in het request genoemd, geen origineel of kopie gevonden is, omdat dit samen met hun andere archieven door de brand en de innamen van de stad, “als tot negen reysen toe gebeurt”, verloren is gegaan.&lt;br /&gt;
De Eindhovense magistraat is nu in het bezit van een kopie, voor vele jaren gevonden in de archieven van de Prins te Brussel. Extracten van verpachtcelen van het weggeld zijn, in 1616, vanaf Bamis 1591 voorhanden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Op het request van de stedelijke regering verlenen de aartshertogen een oktrooi van verhoogd weggeld, geldig voor de duur van twintig jaren. De omliggende dorpen worden opgeroepen om materialen en straatkeien te helpen aanvoeren. Stratum, Gestel en Strijp voldoen direct, en Woensel na enige moeilijkheden (tegen betaling?), aan deze omroep 2).&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Hierna volgt de tekst van de informatie door de leenmannen:&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:Deventer met nummers.jpg|right|thumb|400px|Kaart van Jacob van Deventer uit 1555, waarin de namen van de straten en bruggen met een nummer zijn weergegeven.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 1 || Stratumse Poort || 11 || Genderbrug&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 2 || Steenwech || 12 || Casteel&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 3 || Stadhuys || 13 || Clooster ten Hage&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 4 || &#039;t Vercxken || 14 || Achterstraat&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 5 || Genderbrug over de Volderstraat || 15 || Rozemarijnstraat&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 6 || Woenselse Poort || 16 || Straat tegenover het stadhuis&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 7 || Volderstraat || 17 ||  Markt&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 8 || Vrijckstraat || 18 || Genderbrug op de Markt&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 9 || Gestelse Poort || 19 || Cruijsputstraat&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 10 || Hoochvonder || 20 || Stratumse Molen&lt;br /&gt;
|}]]&lt;br /&gt;
Aengaende de &#039;&#039;&#039;bruggen&#039;&#039;&#039;, ende ierst degene liggende &#039;&#039;&#039;op oft over der stadtsgracht van de Stratemsche Poorte&#039;&#039;&#039;, lanck vijff gebonten ende gewerckt van eyckenhout, is bij Mr. Henrick Janss. van den Bos ende Mr. Jan van Sevenhoven, timmerluyden, beide wonende binnen der stadt Eyndthoven, ende Boudewijn Aryenss., metser, allen gedaegt bij Oth Janss. van Lieshout, executeur van den comptoire des heeren rentmeesters voers., ende g(e)eedt bij den heeren schouthet der voers. stadt, hebben bevonden, dat de zelve brugge zoe is bedorven, vergaen ende mette ijsgangen vernielt, dat de zelve geheelijcken zal moeten wordden vernyeuwt ende dat de oncosten van dyen, als dezelve gelijck voren was, optreckende soude wordden gemaeckt, wel zullen commen te bedragen op d&#039;minsten de somme van dryehondert ende XX carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Ende wordt oyck bevonden, dat den &#039;&#039;&#039;Dijck&#039;&#039;&#039; van de voers. Poorte tot de eygen Stratumsche brugge behoorende, denwelcken ligt tot laste van den voerg. stadt, jaerlijcx tot grooten coste moet onderhouden wordden, overmits d&#039;water van den Do(m)mel des swinters daerover loopt ende dickwils groote inbruecken maeckt, gelijck d&#039;oncosten ter cause van dyen in &#039;t voerleden jaer daeraen gehangen wel IIIc gulden hebben belopen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ende is den &#039;&#039;&#039;Steenwech&#039;&#039;&#039; aldaer oyck bevonden, van den &#039;&#039;&#039;Stratemsche brugge&#039;&#039;&#039; aff ter stadt waert in, vernielt ende uutgevuert te zijn met veele verscheyde plecken, d&#039;welck t&#039;eenmael zal moeten wordden vernyeuwt, ende ierst een plecke van LXXVI voeten in den lengde ende ter breyde van XX voeten, daeraff de keyen in ‘t belech meestendeel zijn verloren ende te nyeuwte gegaen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item tegen d’erve van Huybert Gerit Rutten ende Frans Otten van Flodrop eenen plecke van XXVI voeten in de lengde ende V voeten in de breyde, waervan de keyen insgelijcx zijn vernielt.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item tegen den erve der weduwe Peeter Strijbosch een plecke van XII voeten in&#039;t viercant.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item tegen den erve genoempt de Fontein drye quade stucken, lanck t&#039;samen XXII voeten ende eenige van den breide des Steenwechs als geheel doorgaende.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item tegen den Vijsel over twee gaten sonder keyen, in lengde ende breyde t&#039;samen XLII voeten.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item tegen den erve Willem Franss. ende Mathijs van Taterbeeck twee gelijcke gaten van XLIl voeten lanck ende XXIII voeten breet.&lt;br /&gt;
Tegen de huysinge van Jan Lamberts ende Den Helm de lengde van LVI voeten ende XX voeten breet, bevonden zeer gebroken ende vernielt.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Tegenover de Drye Coningen ad idem van XXIII voeten lanck.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Tegen den huyse van Jan Leyten ende Luycas Bierens LXIIII voeten in de lengde, meestendeel opgebroken ende vernielt.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Tegenover den Arent, d&#039;Eyck, den Hort ende Bertrum Gerits verscheyde gaten tot IcXXXVIII voeten lengden ende XXIIII voeten breet.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item van den Sterre aff totten Stadthuyse toe verscheyde gaten ter lengde van IcII voeten, wesende den Steenwech aldaer breet XXIIII voeten.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Van &#039;&#039;&#039;den huyse genoempt &#039;t Vercxken&#039;&#039;&#039; tot tegen den erve Frans Damen een parcheel van LXXX voeten lanck ende waervan de kayen voor d&#039;meestendeel ewech sijn.&lt;br /&gt;
Tegen den erve Jans van Doren is den Steenwech vernielt ende de keyen oyck veel sijn ewech ter lengde van IcXXII voeten.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Ende van daer voorts totte Genderbrugge daer egeene keyen en sijn LXVIII voeten lanck ende XX voeten breet.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item van &#039;&#039;&#039;den Genderbrugge&#039;&#039;&#039; aff totten erve Hermen Denis toe oyck een parcheel Steenwechs, daer egeene kayen en zijn, een hondert ende twee voeten lanck ende breide als voor.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item van daeraff totten Ram toe een parcheel van LXXXVI voeten lanck ende vier voeten breet sonder kayen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Tegen erve Martijn Janss. een gat van XII voeten lengden ende XX voeten breiden. Van Dielis Broeren totte Woenselschen Poort off brugge toe een gat sonder kayen van LXVIII voeten lanck ende XX voeten breet.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item de voers. &#039;&#039;&#039;Woenselsche brugge&#039;&#039;&#039; is lanck drye gebonten ende soude wel coste om te vernyeuwen, gelijck nootsaeckelijcken sal moeten geschieden, de somme van dryehondert gulden van houtwerck ende aerbeyt, sonder ijserwerck.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De &#039;&#039;&#039;brugge liggende inde Volderstraete&#039;&#039;&#039; over d&#039;water genoempt den Gender nu maer lanck een gebont ende placht te wesen eenen gemetste steenen brugge, diewelcke bij de wederpartije is affgebroken ende omgraven geweest, soude wel costen om nyeuwt op te maeeken, gelijck die is geweest als met twee gemetste leenen, tweehondert carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aengaende de &#039;&#039;&#039;Vrijckstrate&#039;&#039;&#039; is bevonden in &#039;t beginsel derselver seer vernielt te zijne ende alzoe een parcheel van XCIItich voeten lanck ende XX voeten breet. Item van daeraff wesende eenen gemeynen waterlaet ofte Soye totte GesteIsche Poorte toe, daer egeenen Steenweech oft kayen meer en sijn ende gecassijt is geweest, is lanck IIIIcLXX voeten.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item de &#039;&#039;&#039;brugge van den&#039;&#039;&#039; voers. &#039;&#039;&#039;Gestelsche Poorte&#039;&#039;&#039; bevonden van drye gebonten, daeraff de twee buytenste sijn gemetst geweest ende het IIIde van hout, sijnde geweest een optreckende brugge, ende dat men die azoe wederomme soude.maecken,. soude wel coste, zoeveele aengaet &#039;t .houtwerck, hondert ende vijfftich gulden, ende de metselerije met twee bogen, twee hondert ende L gulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item de &#039;&#039;&#039;brugge achter de kerck genaempt de Hoochvonder&#039;&#039;&#039;, die geweest is van vier gebonten, als nu ter tijt eensdeels gevult sijnde, :soude wel moeten costen om nyeuwt op te maecken, gelijck zal behooren, de somme van drye hondert carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item den Steenwech van den voers. brugge aff totten huyse Jacops Janss. toe, daer egeenen Steenwech meer en is, noch oyck bijnaer egeenen keyen, is lanck IIcXL voeten ende XXXVI voeten in de breyde.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Item van daeraff totten rechten Steenwech toe zijn de kayen wederom ewech ter lengde van IIcLVIII voeten ende XIII voeten breet.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Ende daerover van den rechten Steenwech totte &#039;&#039;&#039;Genderbrugge&#039;&#039;&#039; toe, na den gesichte van den Casteele toe, is den Steenwech ende keyen van dyen oyek ewech ter lengde van IIcXVI voeten, ter b(r)eyden van XXIIII voeten, welcke Genderbrugge desen voerleden somer van steen wederom opgemaeckt geweest zijnde, wel gecost heeft een hondert ende vijfftich carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item de &#039;&#039;&#039;brugge achter het Casteel tegenover het Clooster liggende&#039;&#039;&#039; over de stadtsgrachte, lanck drye gebonten, souden costen om nyeuwt op te maecken, gelijck sal behooren te geschieden, de somme van dryehondert carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item &#039;&#039;&#039;d&#039;Achterstrate&#039;&#039;&#039; is bevonden hoochnoodich te wordden gesteenwecht, overmits de grootte passagie daerover vallende ende de grootte oncosten daermede die jaerlijcx moet onderhouden wordden ende dat den waterlaet, die daerdoor ende ter sijden leydende, sijnen cours nyet volcomelijcken en can gehebben.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item bevonden oyck de &#039;&#039;&#039;Rosemarijnstrate&#039;&#039;&#039;, lanck VcX voeten, ende breet XXXI voeten, seer uuytgevaren ende noodich om gesteenwecht te wordden, overmits de grootte passagie naer het Merck(t)velt loopende ende jaerlijcx veel reparatie vereyschende.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aengaende de &#039;&#039;&#039;strate tegenover ’t stadthuys&#039;&#039;&#039;, lanck IcXIIII voeten ende XXV voeten wijt ad idem ende dewelcke oyck is gesteenwecht geweest.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ad idem oyck &#039;&#039;&#039;de merckt&#039;&#039;&#039; wesende zeer leech, sulcx dat de goede lieden opte mercktdagen henne corensacken ende andere coopmanschappen nyet en connen gestapelen, noch drooch houden, ende is lanck ende breet ontrent Ic20 royen in &#039;t viercant tot XX voeten elcke roy.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ende de &#039;&#039;&#039;houten Genderbrugge op het mercktvelt&#039;&#039;&#039;, lanck twee gebonten, soude wel costen om te vernieuwen naer behooren tachtentich carolusgulden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Item de &#039;&#039;&#039;Cruysputstraet&#039;&#039;&#039;, streckende na de merckt, die gesteenwecht is geweest, maer bijnaer alle vernielt ende deselve steenen ewech, is lanck LXXXVIII voeten ende XL voeten breet.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ende voorts den geheelen Steenwech door boven de particuliere plaetssen hiervoren verhaelt is bevonden zoe ingevaren, vernielt ende ongerepareert, dat om daeraff een goet werck te maken, zal van noode wesen de geheele strate van voren tot achteren op te breken, gehoocht ende hermaeckt te wordden, daertoe ontallijcke kassijen oyck mede van doen sullen wesen, nademael de huysen van beyde zijden meer als den Steenwech sijn hooger staande, ende dat den grondt de geheele stadt door is zeer weeck ende drijvende, daerop alzoe nyet dan met gewelt ende grooten cost vast werck en can wordden gemaeckt.&lt;br /&gt;
Actum binnen Eyndthoven den IXden juny anno XV Ic ende sesthien, in &#039;t bijwesen ende overstane van de heeren leenmannen dese onderteeckent hebbende.&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Dit merck&amp;lt;br /&amp;gt;Henrick&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
 || [[bestand:Janss vd Bosch.jpg|center|thumb|40px|]] || is gestelt bij&amp;lt;br /&amp;gt;Janss. van den Bosch&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 ||  || &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Dit&amp;lt;br /&amp;gt;Aryenss&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
 || [[bestand:Sevenhoven.jpg|center|thumb|40px|]] || is d’merck van Boudewijn&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
   ||   ||  ||  || Hans&amp;lt;br /&amp;gt;vaen&amp;lt;br /&amp;gt;Sevenhoven&lt;br /&gt;
 || [[bestand:Aryenss.jpg|right|thumb|40px|]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Noot 1:&#039;&#039;&#039; R.A. ’s-Hertogenbosch, Archief Leen- en Tolkamer nr. 129: Register der Verbanden 1613-1622. Voor de hier behandelde gegevens, alsmede de tekst van de informatie, zie genoemd register folio 110 tot en met 114.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Noot 2:&#039;&#039;&#039; F.N. Smits, Beknopte geschiedenis van Eindhoven, deel I, blz. 57-58.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jan Melssen 1974: 28-18, 30-11 en 1975: 12&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geografie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pleinen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Eindhovense Markt]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Kerkwijding_en_kermis_in_Eindhoven&amp;diff=13469</id>
		<title>Kerkwijding en kermis in Eindhoven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Kerkwijding_en_kermis_in_Eindhoven&amp;diff=13469"/>
		<updated>2025-07-22T12:57:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[bestand:Renesse kermis.jpg|thumb|600px|right|Kermis bij de ruïne van de kerk van Klooster Mariënhage. &#039;&#039;(tekening van Isaac van Ostade, afgebeeld in &#039;t Gruun Buukske 1991)&#039;&#039;]]&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Kerkwijding en kermis in Eindhoven&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; &amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;(1524-1633)&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het kerkwijdingsfeest of de kermis vond zeker vanaf 1524 plaats op de tweede zondag na Pinksteren. Al dinsdags tevoren werd men tijdens de kermisjaarmarkt in de stemming gebracht. Kerk en stad grepen die gelegenheid aan om zaken te vernieuwen. Op kermisdag zelf kwamen de gildebroeders &#039;s morgens om acht uur tezamen om naar de hoogmis in de kerk te gaan.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Later op de dag was er een processie met het H. Sacrament, waarin onder meer de geestelijkheid, de magistraat en de gilden met hun patroonheiligenbeelden meetrokken, de zogenaamde ommegang. Van oudsher stond de volgorde van de deelnemers aan de processie vast. Intussen beierden de kerkklokken of speelde de organist op het carillon van het stadhuis. Soms gaven misstanden tijdens de ommegang aanleiding tot ordemaatregelen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In de kerk, tijdens de ommegang of tijdens de samenkomst op de Markt werd een spel opgevoerd; als spelers kennen wij de leden van de Broederschap van het H. Kruis en niet nader genoemde speellieden uit &#039;s-Hertogenbosch.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na de plechtigheden zocht men de herbergen op, waar men elkaar onthaalde op een glas wijn of een pot bier.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Tijdens het feest werd door twee van de drie schutsgilden op de Markt koning geschoten en door de derde elders in de stad; tamboers en speellieden zorgden hier voor de muzikale omlijsting. Het schieten behoeft niet op zondag te hebben plaatsgevonden. Volgens J. Schrijnen&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; schoten de gilden dikwijls op kermismaandag. Dat kan ook in Eindhoven zo zijn geweest; voor de gilde van St. Catharina staat het sinds 1633 vast.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;noten:&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
1. Dit artikel bevat de conclusie, die werd geschreven aan het slot van een uitgebreid artikel van Jan Melssen, medewerker van het RHCe, over de kerkwijding en kermis in Eindhoven.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
2. Dr. Jos Schrijnen, Nederlandsche Volkskunde, (Zutphen z.j.) eerste deel, 271.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J.Th.M. Melssen&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in: ’t Gruun Buukske 1991, 39&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie: Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geschiedenis]]&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie: Eindhoven voor 1920]]&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jan_van_Hooff&amp;diff=13468</id>
		<title>Jan van Hooff</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jan_van_Hooff&amp;diff=13468"/>
		<updated>2025-07-22T10:21:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Jan van Hooff.jpg|200px|thumb|right|Jan van Hooff, afgebeeld op het boek van Frans Verhagen uit 1990]]&lt;br /&gt;
Hooff, Jan (Johan Frederik Rudolph) van, patriot en bestuurder&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 *  26 augustus 1755 Eindhoven&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
 †  13 juni 1816 Utrecht&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zoon van Martinus van Hooff en Anna Elisabeth Bols van Arendonck.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Burgemeester van Eindhoven in 1787 en 1788 en fervent patriot, (een derde Nederlandse partij naast de Prinsgezinden en de Staatsgezinden).&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oprichter van sociëteit Concordia (1786-1787).&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Werd met zijn geestverwanten in 1788 verdreven en na hun vlucht naar het buitenland &amp;quot;Bataven&amp;quot; genoemd. Het Bataafs Comité in ballingschap werd gevormd door Van Hooff, A. Schilge, J.C. de Cock, Daendels, Gelderman en Dumont Pigalle.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Is door de Eindhovense overheid in 1788 gedurende één dag in Eindhoven gevangen gezet, maar wist via Leuven en Brussel te ontvluchten naar Parijs.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Jan van Hooff prent.jpg|200px|thumb|left|Jan van Hooff]]&lt;br /&gt;
Werd daar in 1793 gevangen gezet in de Conciërgerie. Mogelijk door een naamsverwisseling werd niet hij, maar een naamgenoot onthoofd op de guillotine. Uiteindelijk in 1795 vrijgelaten.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In januari 1796 maakte Van Hooff deel uit van de afgevaardigden van Bataafs Brabant die enige tijd later met de Staten-Generaal overeenkomen, dat Brabant voortaan als een gelijkwaardig gewest zal worden behandeld. Enkele maanden later was ook de scheiding tussen kerk en staat een feit.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Vervulde tussen 1796 en 1801 enkele officiële overheidsambten.&amp;lt;br /&amp;gt;[[Bestand:beeld Jan van Hooff.jpg|200px|thumb|right|Standbeeld Jan van Hooff op de Markt. foto Peter Cox]]&lt;br /&gt;
Minister van Justitie onder Koning Lodewijk Napoleon van 1806-1807. &amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Staatsraad vanaf 1807.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Overleed plotseling in 1816 toen hij op doorreis in Utrecht verbleef.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de oostwand van de Markt staat een standbeeld ter ere van Jan van Hooff. Het beeld is vervaardigd door kunstenaar Auke Hettema en werd op 19-12-1992 onthuld.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Jos Hüsken 2013&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geschiedenis]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Eindhoven voor 1920]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Patriotten en de Franse Tijd]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13467</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13467"/>
		<updated>2025-04-03T08:06:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|200px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  voor.jpg|200px|thumb|right|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar in 1903 de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in dat zelfde jaar tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en was vanaf 1905 docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren.&lt;br /&gt;
In 1920 werd hij benoemd tot pastoor in Aarle-Rixtel en al in 1922 werd hij als opvolger van Mgr. Damen benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2025&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13466</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13466"/>
		<updated>2025-04-03T08:03:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  voor.jpg|200px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar in 1903 de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in dat zelfde jaar tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en was vanaf 1905 docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren.&lt;br /&gt;
In 1920 werd hij benoemd tot pastoor in Aarle-Rixtel en al in 1922 werd hij als opvolger van Mgr. Damen benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13465</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13465"/>
		<updated>2025-04-03T08:01:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  voor.jpg|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar in 1903 de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in dat zelfde jaar tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en was vanaf 1905 docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren.&lt;br /&gt;
In 1920 werd hij benoemd tot pastoor in Aarle-Rixtel en al in 1922 werd hij als opvolger van Mgr. Damen benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13464</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13464"/>
		<updated>2025-04-03T07:54:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  voor.jpg|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13463</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13463"/>
		<updated>2025-04-03T07:53:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas, Jos M.M.  voor.JPG|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13462</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13462"/>
		<updated>2025-04-03T07:53:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M.  voor.JPG|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas, Jos M.M.  achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13461</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13461"/>
		<updated>2025-04-03T07:52:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. voor.JPG|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13460</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13460"/>
		<updated>2025-04-03T07:51:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. voor.jpg|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13459</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13459"/>
		<updated>2025-04-03T07:50:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13458</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13458"/>
		<updated>2025-04-03T07:49:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. voor.jpg|300px|thumb|left|Deken Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13457</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13457"/>
		<updated>2025-04-03T07:48:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas Jos M.M.voor.jpg|300px|thumb|left|Pastoor Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas Jos M.M.achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13456</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13456"/>
		<updated>2025-04-03T07:45:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas Jos M.M. voor.jpg|300px|thumb|left|Pastoor Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|left|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje.]]&lt;br /&gt;
Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Maas,_Jos_M.M._voor.jpg&amp;diff=13455</id>
		<title>Bestand:Maas, Jos M.M. voor.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Maas,_Jos_M.M._voor.jpg&amp;diff=13455"/>
		<updated>2025-04-03T07:41:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
Archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Maas,_Jos_M.M._achter.jpg&amp;diff=13454</id>
		<title>Bestand:Maas, Jos M.M. achter.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Maas,_Jos_M.M._achter.jpg&amp;diff=13454"/>
		<updated>2025-04-03T07:41:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
Archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13453</id>
		<title>Jos Maas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Jos_Maas&amp;diff=13453"/>
		<updated>2025-04-03T07:40:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Maas deken pastoor.jpg|300px|thumb|right|Jos. Maas afgebeeld in het weekblad Roomsch Leven in 1929.]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Maas, dr. Joseph Michaël Maria, deken en pastoor&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 * 2 januari 1876 ’s-Hertogenbosch&lt;br /&gt;
 † 11 augustus 1946 Eindhoven&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. voor.jpg|300px|thumb|left|Pastoor Maas zoals afgebeeld op zijn bidprentje]]&lt;br /&gt;
[[Bestand: Maas Jos M.M. achter.jpg|300px|thumb|right|De tekst op de achterzijde van zijn bidprentje]]Geboren in een woonhuis aan de Verwerstraat in &#039;s-Hertogenbosch, zoon van Adriaan Maas, meester-broodbakker en Maria van der Korput.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maas werd in het jaar 1900 tot priester gewijd. Studeerde aan de Alma Mater te Leuven en behaalde daar de doctorsgraad in de filosofie.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Was docent filosofie op het groot-semenarie te Haaren, werd tot kapelaan benoemd van de St.Catharinakerk in Eindhoven en daarna tot pastoor in Aarle-Rixtel.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als opvolger van Mgr. Damen werd hij benoemd tot deken en pastoor van de St.Catharinakerk.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Die functie heeft hij bekleed van 23 juni 1922 tot 1 april 1945.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
JH 2018&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Rooms-katholieke kerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Kerken Centrum]]&lt;br /&gt;
[[categorie: Geestelijken St.Catharinakerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13451</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13451"/>
		<updated>2024-12-28T14:58:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand: J.H. Intven.jpg|thumb|left|300px| Achterzijde van  het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Bestand: J.H. Intvenvoor.jpg|thumb|right|300px| Voorzijde van het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;J.H. Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 * 4 mei 1792 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 † 30 september 1849 te Tongelre&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Abusievelijk is zijn ouderdom op het bidprentje onjuist vermeld: hij is 57 jaar oud geworden. Hij is volgens het doopregister van Eersel gedoopt op 4 mei 1792.&lt;br /&gt;
Hij was de zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel en werd ingeschreven als Johannes Henricus, zoon van Leonardus in &#039;t Ven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre vanaf 1840 tot zijn overlijden in 1849.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
De tekst die J.J. Meulenhof (in een uitgave op intyernet van Paul Theelen) schreef, luidt: Johannes Intven werd in 1819 kapellaan te Dussen en in 1828 pastoor van Borkel en Schaft.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Als pastoor van Tongelre den 16 februarij 1841 ingeleid, heeft hij in deze parochie veel nut gesticht en schoone verbeteringen aan de kerk en in 1847 aan de pastorij aangebragt.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
De data van de benoeming tot pastoor van Tongelre wijken ook hier af.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Verderop in de notities van Meulenhof (uitgave P. Theelen #20100131) wordt vastgelegd, dat de tuin van de pastorie in 1840 is vergroot:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| 17 januari 1840 In het jaar 1840 is bij koopakte, gepasseerd&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| voor Notaris Joannes Smits 17 Jan. 1840, tusschen den Pastoor van Tongelre Antonius&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Cuijte en Martinus Hoogers, laken-fabrikant te Geldrop van den eenen kant en het R.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| K. Kerkbestuur, vertegenwoordigd door Jan van Kemenade Burgmeester en Kerkmeester en&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Joannes Sanders Kerkmeester van den anderen kant tegen den prijs van 50 gulden&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| afgestaan voor den tuin der pastorie:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| een noordelijk gedeelte van een perceel weiland, ter grootte van omtrent 3 roeden 78&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| ellen, en zulks met recht van uit en ingang aan het westereinde over het&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| overblijvende gedeelte van het perceel door middel van een te hangen poortje, en een&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| noordelijk gedeelte van een daartegen aangrenzend perceel bouwland, ter grootte van 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| roede en 76 ellen.&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Ook legt Meulenhof nog vast: In 1847 is onder Pastoor Intven de pastorie geheel vernieuwd, en onder dezen Pastoor zijn ook aan de toenmalige kerk schoone verbeteringen aangebracht. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13450</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13450"/>
		<updated>2024-12-28T14:20:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand: J.H. Intven.jpg|thumb|left|300px| Achterzijde van  het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Bestand: J.H. Intvenvoor.jpg|thumb|right|300px| Voorzijde van het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;J.H. Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 * 4 mei 1792 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 † 30 september 1849 te Tongelre&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Abusievelijk is zijn ouderdom op het bidprentje onjuist vermeld: hij is 57 jaar oud geworden. Hij is volgens het doopregister van Eersel gedoopt op 4 mei 1792.&lt;br /&gt;
Hij was de zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel en werd ingeschreven als Johannes Henricus, zoon van Leonardus in &#039;t Ven.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre vanaf 1840 tot zijn overlijden in 1849.&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13449</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13449"/>
		<updated>2024-12-28T14:08:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand: J.H. Intven.jpg|thumb|left|300px| Achterzijde van  het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Bestand: J.H. Intvenvoor.jpg|thumb|right|300px| Voorzijde van het bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;J.H. Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;big&amp;gt;Groot gedrukte tekst&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 * 4 mei 1793 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 † 30 september 1849 te Tongelre&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre vanaf 1840 tot zijn overlijden in 1849.&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13448</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13448"/>
		<updated>2024-12-28T14:03:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[J.H. Intven.jpg|thumb|left|300px| Bidprentje voor pastoor Intven uit 1849]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
J.H. Intven&#039;&#039;&#039;Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 4 mei 1793 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
† 30 september 1849 te Tongelre&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre sedert 1840&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:J.H._Intvenvoor.jpg&amp;diff=13447</id>
		<title>Bestand:J.H. Intvenvoor.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:J.H._Intvenvoor.jpg&amp;diff=13447"/>
		<updated>2024-12-28T14:00:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:J.H._Intven.jpg&amp;diff=13446</id>
		<title>Bestand:J.H. Intven.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:J.H._Intven.jpg&amp;diff=13446"/>
		<updated>2024-12-28T13:59:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: archief Hüsken&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Beschrijving ==&lt;br /&gt;
archief Hüsken&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13445</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13445"/>
		<updated>2024-12-28T13:58:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[J.H. Intven&#039;&#039;&#039;Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 4 mei 1793 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
† 30 september 1849 te Tongelre&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre sedert 1840&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Pastoors St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13444</id>
		<title>Johannes Intven</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Johannes_Intven&amp;diff=13444"/>
		<updated>2024-12-28T13:57:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: Nieuwe pagina aangemaakt met &amp;#039;J.H. Intven&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;  * 4 mei 1793 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt; † 30 september 1849 te Tongelre  Zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel.&amp;lt;br&amp;gt; Pastoor in Tongelre sedert 1840&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[J.H. Intven&#039;&#039;&#039;Intven, Joannes Henricus, pastoor te Tongelre&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 4 mei 1793 te Eersel&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
† 30 september 1849 te Tongelre&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zoon van Leonardus Intven en Anna Catharina Vereken uit Eersel.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pastoor in Tongelre sedert 1840&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Pastoors_St.Martinuskerk&amp;diff=13443</id>
		<title>Pastoors St.Martinuskerk</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Pastoors_St.Martinuskerk&amp;diff=13443"/>
		<updated>2024-12-28T13:37:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;1769	Gerardus Couwenbergh		† 1813&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1813	Joannes van der Putten		1820 pastoor Wintelre&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1820	Henricus Geven			† 1826&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1826	Antonius Cuyte			† 1840&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1840	[[Johannes Intven]]			† 1849&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1849	Henricus Schoenmakers		† 1885&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1885	Joannes Meulenhoff			† 1886&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1886	Cornelis van Kessel			afstand 1900 († 1920)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1900	[[Jos van Vlokhoven]]		† 1936&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1936	Theodorus van Amstel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerk en religie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Rooms-Katholiek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Kerken Tongelre]]&lt;br /&gt;
[[categorie:St.Martinuskerk]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13442</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13442"/>
		<updated>2024-10-18T14:02:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel.jpg|thumb|500px|left|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om materialen ter waarde van ƒ200,= aan te schaffen ten behoeve van cursussen voor lichamelijke opvoeding.]]&lt;br /&gt;
[[bestand: Sancta Ursula.jpg|thumb|right|500px|Villa Sancta Ursula wordt in 1930 als vervanging van het oude stadhuis aan de Rechtestraat aangewezen. Rechts zijn de lage woningen aan de Elzentlaan nog te zien.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13441</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13441"/>
		<updated>2024-10-18T13:58:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel.jpg|thumb|500px|left|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om in de openbare Lagere School in Stratum cursussen voor lichamelijke opvoeding te geven.]]&lt;br /&gt;
[[bestand: Sancta Ursula.jpg|thumb|right|500px|Villa Sancta Ursula wordt in 1930 als vervanging van het oude stadhuis aan de Rechtestraat aangewezen. Rechts zijn de lage woningen aan de Elzentlaan nog te zien.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13440</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13440"/>
		<updated>2024-10-18T13:57:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel.jpg|thumb|400px|right|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om in de openbare Lagere School in Stratum cursussen voor lichamelijke opvoeding te geven.]]&lt;br /&gt;
[[bestand: Sancta Ursula.jpg|thumb|right|500px|Villa Sancta Ursula wordt in 1930 als vervanging van het oude stadhuis aan de Rechtestraat aangewezen. Rechts zijn de lage woningen aan de Elzentlaan nog te zien.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13439</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13439"/>
		<updated>2024-10-18T13:56:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel.jpg:thumb|400px|right|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om in de openbare Lagere School in Stratum cursussen voor lichamelijke opvoeding te geven.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13438</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13438"/>
		<updated>2024-10-18T13:56:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel.jpg: thumb|400px|right|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om in de openbare Lagere School in Stratum cursussen voor lichamelijke opvoeding te geven.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Gymnastiek_Gestel.jpg&amp;diff=13437</id>
		<title>Bestand:Gymnastiek Gestel.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Bestand:Gymnastiek_Gestel.jpg&amp;diff=13437"/>
		<updated>2024-10-18T13:48:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13436</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13436"/>
		<updated>2024-10-18T13:48:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:gymnastiek Gestel: thumb|400px|right|Brief van de Gemeente Gestel waarin toestemming wordt verleend om in de openbare Lagere School in Stratum cursussen voor lichamelijke opvoeding te geven.]]&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13435</id>
		<title>Lycurgus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Lycurgus&amp;diff=13435"/>
		<updated>2024-10-18T13:37:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Lycurgus&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn. De Gestelse Lambertusparochie bleef niet achter. In 1919 trainden onder de hoede van het patronaat daar de leden van &amp;quot;Lycurgus&amp;quot;.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Sparta_gymnastiekvereniging&amp;diff=13434</id>
		<title>Sparta gymnastiekvereniging</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Sparta_gymnastiekvereniging&amp;diff=13434"/>
		<updated>2024-10-18T13:37:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Sparta&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Vanaf 1915 was de belangstelling voor de gymnastiek in Eindhoven toegenomen. Was er tot 1912 maar één vereniging, in dat jaar wordt een tweede genoemd, nl. TONlDO uit Strijp. Daarnaast werd binnen de in 1913 opgerichte Philips&#039; Sportvereniging ook een gymnastiekvereniging opgericht met zowel een dames- als een herenafdeling. In 1915 werd ook de gymnastiekvereniging Olympia uit Woensel opgericht.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Inmiddels waren de grondslagen gelegd voor de verzuiling van de Eindhovense gymnastieksport. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Naast de openbare verenigingen werden meerdere roomskatholieke zuilen opgericht. In 1915 werd onder de schutse van een patronaat de R.K. Gymnastiekvereeniging &amp;quot;Sparta&amp;quot; geboren. Weliswaar was het begin sober en bestonden de eerste lessen uitsluitend uit marcheren, de vereniging zou al spoedig niet meer weg te denken zijn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in; &#039;t Gruun Buukske 1986-58&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Brabantia_gymnastiekvereniging&amp;diff=13433</id>
		<title>Brabantia gymnastiekvereniging</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Brabantia_gymnastiekvereniging&amp;diff=13433"/>
		<updated>2024-10-18T13:35:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Gymnastiekvereniging Brabantia&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt; &amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In 1888 werd in Eindhoven naast de vereniging Constantia een tweede gymnastieken schermvereniging opgericht, die Brabantia was gedoopt.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Onduidelijk is of Brabantia een afsplitsing van Constantia is geweest. Toen de vereniging in 1896 een uitvoering gaf in de Korenbeurs op de Markt, was Jan van Dooren er directeur van.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Jan van Dooren was in 1867 geboren als zoon van een textielarbeider. In latere jaren was hij hoofd van de lagere school in Strijp. Hij genoot zijn opleiding op de Rijks normaalschool van meester [[Johannes de Vlam|De Vlam]] op de Keizersgracht, waaraan ook [[Constantia|Pfaff]].directeur van Constantia, verbonden was. In 1891 behaalde hij in Utrecht zijn akte gymnastiek en het volgende jaar opende hij in de Vrijstraat een gymnastiekschool.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De opkomst van Van Dooren betekende niet, dat Pfaff was uitgerangeerd. In 1893 liet die in de krant bekendmaken, dat 12 van de 13 deelnemers aan zijn cursus vrije- en ordeoefeningen waren geslaagd voor hun examen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1901 bestond Brabantia 12½ jaar. Het werd geen aanleiding voor een groot feest, want blijkens een ingezonden stuk in de krant telde de vereniging nog maar weinig leden. Maar dat waren wél de ware gymnasten en dat kon niet worden gezegd van degenen die Brabantia verlaten had den, werd er aan toegevoegd. Wat was er gebeurd?&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Brabantia was in 1888 gestart in een bijbouw van een huis aan het Stratumseind. Later was de vereniging verhuisd naar Fr. Raaijmakers in de Korenbeurs op de Markt en nog later naar Apollo&#039;s Lust aan de Vestdijk. Maar niet iedereen was met deze laatste ruimten gelukkig geweest. Een aantal leden hadden steeds meer behoefte gevoeld aan een eigen lokaal, waar geen drank te koop was en de aandacht niet kon worden afgeleid door het kaartspel. Ze waren daarom op zoek gegaan naar zo&#039;n ruimte en hadden die tenslotte in de Vrijstraat gevonden.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Maar na de verhuizing hadden andere leden de oude sfeer zo gemist, dat ze hun lidmaatschap hadden opgezegd. Het was daarna voor de vereniging moeilijk gebleken nieuwe leden aan te trekken. Weinig jongelui tonen ambitie in oefening en harding van het lichaam, de meesten brengen hun vrije tijd liever door bij het biljart en het kaartspel, constateerde de schrijver somber. Zijn brief is het laatste wat we van Brabantia vernemen.&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. Spoorenberg&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
in: ’t Gruun Buukske 1986-58&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Mensen]]&lt;br /&gt;
[[categorie: verenigingen, sport]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13432</id>
		<title>Camper, Adriaan Gillis</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13432"/>
		<updated>2024-10-18T13:30:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Drossaard Adriaan Gillis Camper&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand: AdriaanGillesCamper.jpg|thumb|400px|left|Adriaan Gillis Camper in 1814 en profil,| (Rijksmuseum Rijksmuseum, getekend door Carl Christiaan Fuchs (1792-1855)).]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In de tijd dat de Republiek en het stadhouderschap schudden op hun grondvesten, werd de erfstadhouder Willem V, heer van Eindhoven en omliggende dorpen, in de stad van Kempenland vertegenwoordigd door Adriaan Gillis Camper, die zijn benoeming tot drost ontving in 1780 en deze functie behield tot het jaar 1792. Camper was misschien wel de eigenaardigste drossaard die Eindhoven in de Generaliteitsperiode gekend heeft. Hij was in elk geval de meest absente, voornamelijk omdat hij op de eerste plaats wetenschapper was. Op dit terrein heeft hij een niet geringe hoogte bereikt, daarbij het werk voortzettend van zijn beroemde vader, de hoogleraar Petrus Camper. De Campers kwamen oorspronkelijk van Leiden.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Daar werd in 1581, het jaar dat ook Leiden Filips als heer afzwoor, Dirck Camper geboren. Hij werd koopman en kon zijn zoon Florentinus medicijnen laten studeren. Diens zoon, ook Florentinus genaamd, werd predikant en als zodanig in 1702 door de classis van Amsterdam uitgezonden naar Oost-Indië, waar hij met &amp;quot;De Spiegel&amp;quot; van de V.O.C, naar toe voer. Elf jaar later keerde hij terug en. liet hij zich beroepen in Leiden. In deze stad kwam hij in contact met de grote Boerhaave, wat zeker zijn goede invloed moet hebben gehad op de ontwikkeling van zijn in 1722 geboren zoon Petrus.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Voor een goed begrip van de achtergrond van A.G. Camper is het wenselijk enige alinea&#039;s te besteden aan diens vader. Petrus Camper studeerde medicijnen en filosofie tussen 1734 en 1746. Hierna ondernam hij studiereizen naar Engeland en Frankrijk, voornamelijk om zich verder te bekwamen in de verloskunde. Onderweg bereikte hem in 1749 het bericht van zijn benoeming tot hoogleraar aan de Academie van Franeker, waar hij zijn werkzaamheden echter pas in 1751 aanving.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij gaf les in ontleedkunde en chirurgie, later ook in de geneeskunde. In 1755 bezweek hij voor een financieel zeer aantrekkelijk aanbod om in Amsterdam anatomie en chirurgie te gaan doceren. Extra aantrekkelijk was het voor hem, dat hij er, als adjunct-chirurgijn van justitie, lijkopeningen kon verrichten. Helaas voor hem leefde er in zijn tijd geen Rembrandt. Van zijn Amsterdamse tijd valt nog te vermelden, dat hij in 1758, na onderzoek, de toen algemene mening kon tegenspreken, dat hersenen en bloed van negers zwart zijn.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In 1761 keerde hij terug naar zijn bij Franeker gelegen landgoed &amp;quot;Klein Lankum&amp;quot; waar hij zijn tijd vooral besteedde aan onderzoek. Echter reeds twee jaar later liet hij zich overhalen naar Groningen te gaan. Vooral in Groningen ontwikkelde hij zich tot een geleerde van Europees formaat. Hij doceerde er theoretische geneeskunde, ontleedkunde, heelkunde, plantkunde, fysiologie, verloskunde, gerechtelijke geneeskunde en gaf talloze korte cursussen. Na tien jaar aan de Groninger Academie verbonden te zijn geweest vroeg hij in 1773, tot ontsteltenis van de bestuurderen, zijn ontslag, dat hem node werd verleend.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper keerde terug naar Klein Lankum waar hij zijn onderzoekingen voortzette, daarbij met regelmaat geholpen door zijn zoon Adriaan Gillis. Zoals bij het ontleden van een olifant die hij had gekregen uit de particuliere dierentuin van Willem V.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Nadat hij uit Groningen was teruggekeerd nam hij zitting in de Staten van Friesland (in dit college was hij tussen 1761 en 1763 ook al gekozen geweest) en werd hij zelfs uitgezonden naar de Staten-Generaal. Camper was op politiek gebied betrouwbaar prinsgezind. Met zijn benoeming tot lid van de Raad van State in 1787 (later werd hij nog voorzitter) zal de stadhouder wel iets te maken hebben gehad. Zijn hoge positie heeft hij niet lang kunnen vervullen. Hij overleed in 1789 te &#039;s-Gravenhage aan een ontsteking van het borstvlies.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De latere Eindhovense drost werd geboren op 31 maart 1759 te Amsterdam, waar zijn vader op dat moment les gaf. Nadat het gezin Camper teruggekeerd was uit Groningen, werden de drie zoons in mei 1774 ingeschreven aan de Academie van Franeker. De studie daar duurde, voor Adriaan Gillis althans, drie jaar, in welke tijd hij zijn vader vaak hielp bij diens onderzoekingen. In 1777 nam Petrus Camper zijn zoon mee naar Frankrijk, waar deze kennis maakte met een groot aantal beroemde geleerden, onder wie de op dat ogenblik in Frankrijk vertoevende Benjamin Franklin.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Van Parijs voerde de reis naar de havenstad Nantes in de omgeving waarvan de jonge Camper zocht naar gesteenten en waar zich een grote aanleg voor de mineralogie openbaarde. Terug in de Republiek schreef hij zich in te Leiden, waar hij begin 1780 honoris causa afstudeerde in de rechten. Tegelijkertijd volgde hij in Amsterdam tekenlessen. De vaardigheid in de tekenkunst had hij geërfd van zijn vader, die erg goed tekende en in zijn jeugd les had gehad van de schilders Karel de Moor, vader en zoon. Honderd jaar eerder was een broer van zijn over grootvader Florentinus Camper nog schilder van beroep geweest. De 12e januari 1780 ontving Camper, nog geen 21 jaar oud, zijn benoeming tot drossaard van de baronie van Cranendonk en de stad Eindhoven met de omliggende Prinsendorpen Woensel, Gestel, Strijp en Stratum. Hij reisde af naar Eindhoven waar hij op 12 april in de vergadering van de magistraat der stad en schepenen der dorpen zijn commissie toonde. De nieuwe drost werd door de vergadering met zijn benoeming gefeliciteerd en zal waarschijnlijk nog wel enkele dagen zijn gebleven om wat administratieve noodzakelijkheden af te wikkelen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1825, vijf jaar na Campers overlijden, beschreef zijn schoonzoon J.G.S. van Breda zijn leven, waarbij deze hem vooral als wetenschapper belichtte. Geheel in overeenstemming met de bedoeling van het geschrift spreekt de schrijver over &#039;&#039;&amp;quot;... het aanzienelijk ambt van Drossaard van de Baronie en landen van Cranendonk en van de stad Eindhoven.&amp;quot;&#039;&#039; Maar dan... &#039;&#039;&amp;quot;Den tijd alleen, dien hij besteden moest aan het vervullen der pligten die dit beroep op hem hadden gelegd en die hem somtijds noodzaakten eene korte wijl te Eindhoven te vertoeven, ontroofde hij aan zijne Natuurkundige studiën...&amp;quot;&#039;&#039; Begrijp wel, dat hier niet Camper zelf aan het woord is. Het is dus niet Campers opvatting over hoe een dergelijke functie vervuld diende te worden. De schrijver doet het voorkomen alsof Camper duidelijk met tegenzin zijn bezigheden in Klein Lankum (voor zo kort mogelijke tijd) staakte, omdat hij verplichtingen had in Eindhoven. Of dat zo is geweest is nu natuurlijk niet meer na te gaan.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wat wel vaststaat is, dat Camper meestentijds elders vertoefde, vaak zelfs in het buitenland. Het drostschap was geen baan waar erg veel werk aan vastzat. Campers voorgangers waren vaak evenmin op hun standplaats: Christiaan Huygens bijvoorbeeld, drost van 1660 tot 1676, was poorter van ’s-Hertogenbosch, Lormier, drost van 1724- tot 1739 woonde in &#039;s-Gravenhage. Het ambt mocht dan volgens Campers schoonzoon &amp;quot;aanzienlijk&amp;quot; zijn, veel werk hoefde men er kennelijk niet voor te doen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
A.G. Camper wijdde zich in de tijd dat hij drost was van Cranendonk en Eindhoven, vrijwel geheel aan de wetenschap. In mei 1780 al, vertrok hij met zijn vader naar Duitsland voor een rondreis langs de natuurhistorische verzamelingen aldaar. Zelfs werden beide wetenschappers door Frederik de Grote ontvangen. Hierna verbleef hij enkele jaren op zijn vaderlijk landgoed waar hij zich verder bekwaamde en zijn vader hielp bij zijn onderzoekingen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In april 1784 ondernam de jonge Camper een reis naar Düsseldorf. Zijn doel was het bezoeken van een beroemde schilderijententoonstelling die daar aanwezig was, maar daarnaast het verrichten van geologisch onderzoek in de Eifel. Hij verbleef vijf maanden in Duitsland en hield zich onder andere bezig met het kopiëren, en niet onverdienstelijk naar het schijnt, van doeken van bekende meesters, onder wie Van Dijk en Rubens. In de Eifel onderzocht hij de kraters van de uitgebluste vulkanen en aan de oevers van de Wupper, in de buurt van Elberfeld, zocht hij naar fossiele beenderen, echter niet altijd met succes: &#039;&#039;&amp;quot;... ik ben er, op den buik liggende., want de opening was te klein om er op de knieën en ellebogen in te gaan, ingekropen... Deze moeielijke reis, waar op ik nog in eene hand eene kaars moest houden, heb ik omtrent veertien stappen voortgezet, terwijl ik meestal water, dat door de rots druppelde, op den rug en de natte klei onder den buik had. ... het vocht nam toe en de scherpe steenen scheurden mij de beenen open, zoo dat ik vrij vermoeid, bemorst en beladen met slijk, zonder iets belangrijks gevonden te hebben, dit dwergenhol verlaten moest.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In september 1784 was Camper weer terug in Franeker. Hij bleef er tot juni van het volgende jaar, toen hij vertrok naar Parijs en later naar Montbard, ten noordwesten van-Dijon gelegen, waar hij gast was van.de befaamde Franse onderzoeker De Buffon, een goede vriend van zijn vader, die hem in 1749 op zijn reis door Frankrijk had ontmoet. Bij De Buffon bracht Camper de winter door; voor de zomer van het volgende jaar ging hij terug naar Klein Lankum, om schielijk daarna weer te vertrekken in de richting van Montbard.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In januari 1787, hij was toen te Parijs, werd hij ernstig ziek. Zijn vader bezocht hem in het voorjaar en er werd besloten dat de jonge Camper voor studie en - vooral - verbetering van zijn gezondheid, enige tijd zou gaan doorbrengen in Italië. Voor de reis werd een tweewielige kar gekocht (om onderweg gevonden stenen op te laden), een paard en een vervaarlijke hond, die de reiziger voor eventuele overvallen zou moeten behoeden. Toen op de achtentwintigste juni van het jaar 1787 de prinses van Oranje bij Goejanverwellesluis werd tegengehouden, reisde de drost van Eindhoven in zijn koetsje rustig en ongehinderd in de richting van de Dauphiné, waar hij verschillende vulkanische geteenten wilde onderzoeken. Vandaar ging hij naar-Marseille en per boot naar Italië waar hij aankwam te Livorno op de dertiende augustus. Het Italiaanse klimaat had onmiddellijk een gunstige invloed op zijn gezondheid en humeur, zoals blijkt uit zijn ironische beschrijving van een wonderlijk beeld:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;“Er is in de nabijheid van Livorno een wonderdoend beeld van de heilige Maagd, dat door een herder op den Monte Negro gebragt werd, alwaar het in eene prachtige kapel bewaard wordt... Bij iedere gelegenheid, bij ziekten en bij alle gevaren, zo ter zee als te land, doet dit beeld wonderen; de kapel is vol van opschriften, met geschenken en zelfs met walvisch beenderen. Onlangs geraakte dit heilig beeld in een proces met een ander uit de kerk der Dominikanen, dat dezelfde wonderwerken begon te verrichten, en dat dus het getal der cliënten van het eerste deed verminderen; dit beeld heeft het proces verloren en de Madonna is in het volle bezit van hare wonderdaden gebleven.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Een Fries in barok Italië. Zijn schoonzoon overigens heeft het in deze context over &amp;quot;de belagchelijkste ongerijmdheden van het bijgeloof&amp;quot;. Camper trok van Livorno naar Florence waar hij als schilder natuurlijk zijn hart kon ophalen, en vandaar naar Rome waar hij vooralsnog niet al te lang bleef. De tweede oktober 1787 kwam hij aan te Napels. In de omgeving van deze stad zocht hij naar gesteenten van vulkanische oorsprong, beklom hij de Vesuvius en bekeek hij de juist blootgelegde overblijfselen van Pompeï en Herculaneum.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Twee maanden later terugkerend naar het noorden bekeek Camper de Eeuwige Stad wat uitgebreider. Niet minder dan vier maanden bleef hij er om alle bezienswaardigheden grondig te onderzoeken. In Rome zelf waren dat de kunstschatten, in de omgeving natuurlijk weer de vulkanische gesteenten.&lt;br /&gt;
Voortreizend onderzocht Camper de ijzermijnen van Elba, de Etruskische grave&amp;lt;br&amp;gt;n en &amp;quot;... den zoo beruchten hellenden toorn ...&amp;quot; van Pisa. Via Venetië, Padua en Verona reizend, kwam de Eindhovense drost de 28e mei 1788 aan te Milaan, waar hij. een boek met tekeningen van Leonardo da Vinci onder ogen kreeg. Hij reisde verder naar het Lago Maggiore en door het dal van de Ticino naar de St. Gotthard. De machtige Alpentoppen moeten bij Camper iets meer hebben losgemaakt dan enkel interesse voor hun gesteenten.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Misschien juist omdat hij opgegroeid was in het polderland moet Camper de natuurlijke behoefte hebben gevoeld om het fascinerende berglandschap ook van boven te bekijken. Trouwens, wilde hij verder reizen, dan zou toch de Gotthardpas bedwongen moeten worden, ruim 2000 meter. Misschien heeft Camper de smaak van het klimmen daar te pakken gekregen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij beklom de hoogste top van het Gotthardmassief en nam daarna, weliswaar te paard, de Furkapas, 2400 meter hoog, vanwaar hij belandde op de gletscher waaruit de Rhöne ontspringt. Die rivier volgde hij tot de Grote St.Bernard, die hij onmiddellijk beklom. Weer beneden zette Camper zijn reis voort naar Chamonix. Daar aangekomen hoorde hij dat een expeditie op het punt stond een poging te wagen de top te bereiken van de meer dan 4800 meter hoge Mont Blanc. Twee jaar eerder, op 8 augustus 1786, was deze hoogste berg van de Alpen voor het eerst bedwongen (door Balmat en Paccard). Balmat ging het jaar daarop weer naar boven, dit keer als gids voor de befaamde De Saussures, die een veelgelezen boek over zijn expeditie schreef.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper, met een daadkracht waar Potgieter van zou hebben opgekeken, twijfelde geen moment en besloot, onmiddellijk deze kans van zijn leven grijpend, zich bij de aanstaande beklimming aan te sluiten. Zijn biograaf Van Breda kon bijna veertig jaar later geen enkel begrip opbrengen voor hetgeen alpinisten bezielt, maar voor de grootse prestatie van Camper moest hij natuurlijk zwichten, alhoewel daar een moeilijke constructie voor nodig was: &amp;quot;Hetgeen thans, ... gewis een onnodig waagstuk geworden is, was in 1788 wel niet geheel te verontschuldigen, maar kon echter toen nog ... veel tot uitbreiding der Natuurkunde dienen ...&amp;quot; Het is maar de vraag of Camper op de flanken van de Mont Blanc veel aan gesteenten heeft gedacht. In zijn dagboek noteerde hij onder andere: &#039;&#039;&amp;quot;Den 4den augustus ondernam ik de reis op den Mont Blanc met Mr. Woodley, de beide Bourrits, vader en zoon, en twee-en-twintig gidsen, die matrassen en levensbehoeften droegen ... Het was omtrent 6 uren des avonds, toen wij eene helling moesten beklimmen, die zo steil was, dat wij genoodzaakt waren de touwen, waarmee wij aan elkanderen gebonden waren los te maken, dewijl iedere misstap van éénen der reizigers, zonder dit, zeker alle in de diepte zoude slepen. Mr. Woodley en ik wij kwamen met Cachet en Alexis Balmat aldaar het eerst aan, doch ik had geene slopkoussen en ellendige schoenen, en toen ik hier kwam was ik geheel uitgeput van krachten ... echter bleef er nog drie vierde uur klimmens over om den top te bereiken ... ik (werd) zoodanig door de koude bevangen, dat ik &#039; vreesde te zullen bevriezen en (voelde) mij onwederstaanbaar genoodzaakt ... terug te keeren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bourrit ... keerde met mij terug, zijn zoon was geheel afgemat. ... De Engelschman alleen bereikte den top, waar hem de voeten bevroren&amp;quot;.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na deze beproeving moest Camper twee dagen het bed houden om te herstellen. M. Wiegersma die in De Berggids Campers tocht met kennis van zaken heeft gevolgd, is tot de conclusie gekomen, dat de expeditie in 1788 een route volgde, die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt, vanwege de vele gevaren die aan deze &amp;quot;Ancien Passage&amp;quot; verbonden zijn!&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Via Zwitserlands grote steden en de waterval van Schaffhausen reisde Camper langs de Rijn terug naar de Republiek. 16 Oktober 1788 kwam hij aan in &#039;s-Gravenhage waar zijn vader op dat moment woonde. Gedurende deze &amp;quot;Grand Tour&amp;quot; was er in het vaderland het nodige gebeurd. De revolutie der patriotten vond een ontijdig einde toen Pruisische troepen de stadhouder in zijn macht herstelden. Drossaard Camper bevond zich toen ergens in de buurt van Rome. In de Republiek draaide het uit op felle vervolging van de patriotten die bij duizenden uitweken. In Eindhoven had de uitvoerder van die repressie, Campers stadhouder Spoor, het vooral gemunt op J.F.R. van Hooff.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Toen Camper laat in 1788 thuiskwam, bezetten de Prinsgezinden weer genoegzaam het fluweel, slechts om te tonen niets geleerd te hebben. Dat is althans de kritiek van latere beschouwers op de regenten van die dagen, waarvan A.G. Camper er een was als drost van Cranendonk en Eindhoven en zijn vader als lid en voorzitter van de Raad van State. Die kritiek (o.a. op bevoorrechting bij ambtsbegeving en nepotisme) dienden de Campers zich eigenlijk wel aan te trekken. Was Petrus Camper niet vroedschapslid van Workum waar Hermanus van Sloterdijck burgemeester en schepenpraeses was? Was deze Van Sloterdijck niet toevallig van 1739 tot 1779 drost van Cranendonck en Eindhoven geweest en was zijn broer Willem niet de zwager van Petrus Camper en oom van Adriaan Gillis Camper?&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Over Campers terugtreden als drossaard spreken de bronnen elkaar tegen. Hommers stelt dat het moet zijn geweest vóór maart 1792, omdat W.L.J. Spoor toen tot provisioneel drossaard werd aangesteld. Doch de burgemeesters van 1793 hebben Camper zijn traktement voor dat jaar nog gewoon uitbetaald. A.G. Camper heeft nadien vooral in Friesland en Groningen een aantal belangrijke ambten bekleed. In 1819 werd hij gekozen in de Staten-Generaal, maar overleed echter al het jaar daarop.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Gebruikte bronnen:&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. De gegevens over A.G.Camper zijn hoofdzakelijk gebaseerd op &amp;quot;De Levensschets van Adriaan Gillis Camper&amp;quot; door J.G.S. van Breda, Gent 1825. Het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek (deel I, kolom 549vv, Leiden 1911) heeft voornamelijk van dit werk gebruik gemaakt.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2. Over Petrus en ds. Florentinus Camper: N.N.B.W. I, kolom 552vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
3. Centraal Bureau voor Genealogie (&#039;s-Gravenhage): dossier Camper.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
4. De Nederlandse Leeuw, jrg. 45 (1927), kolom 58.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
5. Gens Nostra, 194-8, pp 58vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
6. Album Studiosorum Academiae Franekerensis, Franeker 1968, p. 377.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
7. Album Studiosorum Lugduno-Batavus, Leiden 1875, kolom 1128. 80 A.R.A. &#039;s-Gravenhage, Commissieboeken van .de Staten Generaal, Ie afdeling, inventaris 2, folio 376.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
9. Idem, Naamlijst der leden van de StatenGeneraal, 1e afdeling, inventaris 24-0.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
10. M. Wiegersma, Adriaan Gillis Camper, de eerste Nederlandse Alpinist. In: De Berggids, juni 1950, pp. 4-1-45.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
11. S.Z.O.B. Eindhoven, Archief van Stad en Dorpen, inv. nr. 5, folio 175v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
12. Idem, Administratief Archief Eindhoven voor 1795, burgemeestersrekening 1793, inv. nr. E 105.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
13. A.R.M. Mommers, Brabant van Generaliteitsland tot Gewest, 2 delen, Utrecht-Nijmegen 1953, deel II, p. 535.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
14-, M. de Haan Hettema en A. van Almael jr., Stamboek van den Frieschen vroegeren en lateren adel, 3 delen, Leeuwarden 184-6. Dl. I, p. 188 en dl II, p. 125.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
door P.F.S. Vogels.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bron:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;t Gruun Buukske 1983-45 e.v., 68 e.v en 75 e.v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geschiedenis]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Eindhoven voor 1920]]&lt;br /&gt;
[[categorie:De machthebbers tussen 1232 en 1795]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Cranendonck]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13431</id>
		<title>Camper, Adriaan Gillis</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13431"/>
		<updated>2024-10-18T13:30:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Drossaard Adriaan Gillis Camper&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand: AdriaanGillesCamper.jpg|thumb|400px|left|Adriaan Gillis Camper in 1814 en profil,| (Rijksmuseum Rijksmuseum, getekend door Carl Christiaan Fuchs (1792-1855)).]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[bestand:Soeterbeekseweg brug.jpg|right|thumb|400px|De reling van de Eckartsebrug in Woensel met de (oude) herinneringstekst.]]&lt;br /&gt;
In de tijd dat de Republiek en het stadhouderschap schudden op hun grondvesten, werd de erfstadhouder Willem V, heer van Eindhoven en omliggende dorpen, in de stad van Kempenland vertegenwoordigd door Adriaan Gillis Camper, die zijn benoeming tot drost ontving in 1780 en deze functie behield tot het jaar 1792. Camper was misschien wel de eigenaardigste drossaard die Eindhoven in de Generaliteitsperiode gekend heeft. Hij was in elk geval de meest absente, voornamelijk omdat hij op de eerste plaats wetenschapper was. Op dit terrein heeft hij een niet geringe hoogte bereikt, daarbij het werk voortzettend van zijn beroemde vader, de hoogleraar Petrus Camper. De Campers kwamen oorspronkelijk van Leiden.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Daar werd in 1581, het jaar dat ook Leiden Filips als heer afzwoor, Dirck Camper geboren. Hij werd koopman en kon zijn zoon Florentinus medicijnen laten studeren. Diens zoon, ook Florentinus genaamd, werd predikant en als zodanig in 1702 door de classis van Amsterdam uitgezonden naar Oost-Indië, waar hij met &amp;quot;De Spiegel&amp;quot; van de V.O.C, naar toe voer. Elf jaar later keerde hij terug en. liet hij zich beroepen in Leiden. In deze stad kwam hij in contact met de grote Boerhaave, wat zeker zijn goede invloed moet hebben gehad op de ontwikkeling van zijn in 1722 geboren zoon Petrus.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Voor een goed begrip van de achtergrond van A.G. Camper is het wenselijk enige alinea&#039;s te besteden aan diens vader. Petrus Camper studeerde medicijnen en filosofie tussen 1734 en 1746. Hierna ondernam hij studiereizen naar Engeland en Frankrijk, voornamelijk om zich verder te bekwamen in de verloskunde. Onderweg bereikte hem in 1749 het bericht van zijn benoeming tot hoogleraar aan de Academie van Franeker, waar hij zijn werkzaamheden echter pas in 1751 aanving.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij gaf les in ontleedkunde en chirurgie, later ook in de geneeskunde. In 1755 bezweek hij voor een financieel zeer aantrekkelijk aanbod om in Amsterdam anatomie en chirurgie te gaan doceren. Extra aantrekkelijk was het voor hem, dat hij er, als adjunct-chirurgijn van justitie, lijkopeningen kon verrichten. Helaas voor hem leefde er in zijn tijd geen Rembrandt. Van zijn Amsterdamse tijd valt nog te vermelden, dat hij in 1758, na onderzoek, de toen algemene mening kon tegenspreken, dat hersenen en bloed van negers zwart zijn.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In 1761 keerde hij terug naar zijn bij Franeker gelegen landgoed &amp;quot;Klein Lankum&amp;quot; waar hij zijn tijd vooral besteedde aan onderzoek. Echter reeds twee jaar later liet hij zich overhalen naar Groningen te gaan. Vooral in Groningen ontwikkelde hij zich tot een geleerde van Europees formaat. Hij doceerde er theoretische geneeskunde, ontleedkunde, heelkunde, plantkunde, fysiologie, verloskunde, gerechtelijke geneeskunde en gaf talloze korte cursussen. Na tien jaar aan de Groninger Academie verbonden te zijn geweest vroeg hij in 1773, tot ontsteltenis van de bestuurderen, zijn ontslag, dat hem node werd verleend.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper keerde terug naar Klein Lankum waar hij zijn onderzoekingen voortzette, daarbij met regelmaat geholpen door zijn zoon Adriaan Gillis. Zoals bij het ontleden van een olifant die hij had gekregen uit de particuliere dierentuin van Willem V.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Nadat hij uit Groningen was teruggekeerd nam hij zitting in de Staten van Friesland (in dit college was hij tussen 1761 en 1763 ook al gekozen geweest) en werd hij zelfs uitgezonden naar de Staten-Generaal. Camper was op politiek gebied betrouwbaar prinsgezind. Met zijn benoeming tot lid van de Raad van State in 1787 (later werd hij nog voorzitter) zal de stadhouder wel iets te maken hebben gehad. Zijn hoge positie heeft hij niet lang kunnen vervullen. Hij overleed in 1789 te &#039;s-Gravenhage aan een ontsteking van het borstvlies.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De latere Eindhovense drost werd geboren op 31 maart 1759 te Amsterdam, waar zijn vader op dat moment les gaf. Nadat het gezin Camper teruggekeerd was uit Groningen, werden de drie zoons in mei 1774 ingeschreven aan de Academie van Franeker. De studie daar duurde, voor Adriaan Gillis althans, drie jaar, in welke tijd hij zijn vader vaak hielp bij diens onderzoekingen. In 1777 nam Petrus Camper zijn zoon mee naar Frankrijk, waar deze kennis maakte met een groot aantal beroemde geleerden, onder wie de op dat ogenblik in Frankrijk vertoevende Benjamin Franklin.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Van Parijs voerde de reis naar de havenstad Nantes in de omgeving waarvan de jonge Camper zocht naar gesteenten en waar zich een grote aanleg voor de mineralogie openbaarde. Terug in de Republiek schreef hij zich in te Leiden, waar hij begin 1780 honoris causa afstudeerde in de rechten. Tegelijkertijd volgde hij in Amsterdam tekenlessen. De vaardigheid in de tekenkunst had hij geërfd van zijn vader, die erg goed tekende en in zijn jeugd les had gehad van de schilders Karel de Moor, vader en zoon. Honderd jaar eerder was een broer van zijn over grootvader Florentinus Camper nog schilder van beroep geweest. De 12e januari 1780 ontving Camper, nog geen 21 jaar oud, zijn benoeming tot drossaard van de baronie van Cranendonk en de stad Eindhoven met de omliggende Prinsendorpen Woensel, Gestel, Strijp en Stratum. Hij reisde af naar Eindhoven waar hij op 12 april in de vergadering van de magistraat der stad en schepenen der dorpen zijn commissie toonde. De nieuwe drost werd door de vergadering met zijn benoeming gefeliciteerd en zal waarschijnlijk nog wel enkele dagen zijn gebleven om wat administratieve noodzakelijkheden af te wikkelen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1825, vijf jaar na Campers overlijden, beschreef zijn schoonzoon J.G.S. van Breda zijn leven, waarbij deze hem vooral als wetenschapper belichtte. Geheel in overeenstemming met de bedoeling van het geschrift spreekt de schrijver over &#039;&#039;&amp;quot;... het aanzienelijk ambt van Drossaard van de Baronie en landen van Cranendonk en van de stad Eindhoven.&amp;quot;&#039;&#039; Maar dan... &#039;&#039;&amp;quot;Den tijd alleen, dien hij besteden moest aan het vervullen der pligten die dit beroep op hem hadden gelegd en die hem somtijds noodzaakten eene korte wijl te Eindhoven te vertoeven, ontroofde hij aan zijne Natuurkundige studiën...&amp;quot;&#039;&#039; Begrijp wel, dat hier niet Camper zelf aan het woord is. Het is dus niet Campers opvatting over hoe een dergelijke functie vervuld diende te worden. De schrijver doet het voorkomen alsof Camper duidelijk met tegenzin zijn bezigheden in Klein Lankum (voor zo kort mogelijke tijd) staakte, omdat hij verplichtingen had in Eindhoven. Of dat zo is geweest is nu natuurlijk niet meer na te gaan.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wat wel vaststaat is, dat Camper meestentijds elders vertoefde, vaak zelfs in het buitenland. Het drostschap was geen baan waar erg veel werk aan vastzat. Campers voorgangers waren vaak evenmin op hun standplaats: Christiaan Huygens bijvoorbeeld, drost van 1660 tot 1676, was poorter van ’s-Hertogenbosch, Lormier, drost van 1724- tot 1739 woonde in &#039;s-Gravenhage. Het ambt mocht dan volgens Campers schoonzoon &amp;quot;aanzienlijk&amp;quot; zijn, veel werk hoefde men er kennelijk niet voor te doen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
A.G. Camper wijdde zich in de tijd dat hij drost was van Cranendonk en Eindhoven, vrijwel geheel aan de wetenschap. In mei 1780 al, vertrok hij met zijn vader naar Duitsland voor een rondreis langs de natuurhistorische verzamelingen aldaar. Zelfs werden beide wetenschappers door Frederik de Grote ontvangen. Hierna verbleef hij enkele jaren op zijn vaderlijk landgoed waar hij zich verder bekwaamde en zijn vader hielp bij zijn onderzoekingen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In april 1784 ondernam de jonge Camper een reis naar Düsseldorf. Zijn doel was het bezoeken van een beroemde schilderijententoonstelling die daar aanwezig was, maar daarnaast het verrichten van geologisch onderzoek in de Eifel. Hij verbleef vijf maanden in Duitsland en hield zich onder andere bezig met het kopiëren, en niet onverdienstelijk naar het schijnt, van doeken van bekende meesters, onder wie Van Dijk en Rubens. In de Eifel onderzocht hij de kraters van de uitgebluste vulkanen en aan de oevers van de Wupper, in de buurt van Elberfeld, zocht hij naar fossiele beenderen, echter niet altijd met succes: &#039;&#039;&amp;quot;... ik ben er, op den buik liggende., want de opening was te klein om er op de knieën en ellebogen in te gaan, ingekropen... Deze moeielijke reis, waar op ik nog in eene hand eene kaars moest houden, heb ik omtrent veertien stappen voortgezet, terwijl ik meestal water, dat door de rots druppelde, op den rug en de natte klei onder den buik had. ... het vocht nam toe en de scherpe steenen scheurden mij de beenen open, zoo dat ik vrij vermoeid, bemorst en beladen met slijk, zonder iets belangrijks gevonden te hebben, dit dwergenhol verlaten moest.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In september 1784 was Camper weer terug in Franeker. Hij bleef er tot juni van het volgende jaar, toen hij vertrok naar Parijs en later naar Montbard, ten noordwesten van-Dijon gelegen, waar hij gast was van.de befaamde Franse onderzoeker De Buffon, een goede vriend van zijn vader, die hem in 1749 op zijn reis door Frankrijk had ontmoet. Bij De Buffon bracht Camper de winter door; voor de zomer van het volgende jaar ging hij terug naar Klein Lankum, om schielijk daarna weer te vertrekken in de richting van Montbard.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In januari 1787, hij was toen te Parijs, werd hij ernstig ziek. Zijn vader bezocht hem in het voorjaar en er werd besloten dat de jonge Camper voor studie en - vooral - verbetering van zijn gezondheid, enige tijd zou gaan doorbrengen in Italië. Voor de reis werd een tweewielige kar gekocht (om onderweg gevonden stenen op te laden), een paard en een vervaarlijke hond, die de reiziger voor eventuele overvallen zou moeten behoeden. Toen op de achtentwintigste juni van het jaar 1787 de prinses van Oranje bij Goejanverwellesluis werd tegengehouden, reisde de drost van Eindhoven in zijn koetsje rustig en ongehinderd in de richting van de Dauphiné, waar hij verschillende vulkanische geteenten wilde onderzoeken. Vandaar ging hij naar-Marseille en per boot naar Italië waar hij aankwam te Livorno op de dertiende augustus. Het Italiaanse klimaat had onmiddellijk een gunstige invloed op zijn gezondheid en humeur, zoals blijkt uit zijn ironische beschrijving van een wonderlijk beeld:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;“Er is in de nabijheid van Livorno een wonderdoend beeld van de heilige Maagd, dat door een herder op den Monte Negro gebragt werd, alwaar het in eene prachtige kapel bewaard wordt... Bij iedere gelegenheid, bij ziekten en bij alle gevaren, zo ter zee als te land, doet dit beeld wonderen; de kapel is vol van opschriften, met geschenken en zelfs met walvisch beenderen. Onlangs geraakte dit heilig beeld in een proces met een ander uit de kerk der Dominikanen, dat dezelfde wonderwerken begon te verrichten, en dat dus het getal der cliënten van het eerste deed verminderen; dit beeld heeft het proces verloren en de Madonna is in het volle bezit van hare wonderdaden gebleven.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Een Fries in barok Italië. Zijn schoonzoon overigens heeft het in deze context over &amp;quot;de belagchelijkste ongerijmdheden van het bijgeloof&amp;quot;. Camper trok van Livorno naar Florence waar hij als schilder natuurlijk zijn hart kon ophalen, en vandaar naar Rome waar hij vooralsnog niet al te lang bleef. De tweede oktober 1787 kwam hij aan te Napels. In de omgeving van deze stad zocht hij naar gesteenten van vulkanische oorsprong, beklom hij de Vesuvius en bekeek hij de juist blootgelegde overblijfselen van Pompeï en Herculaneum.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Twee maanden later terugkerend naar het noorden bekeek Camper de Eeuwige Stad wat uitgebreider. Niet minder dan vier maanden bleef hij er om alle bezienswaardigheden grondig te onderzoeken. In Rome zelf waren dat de kunstschatten, in de omgeving natuurlijk weer de vulkanische gesteenten.&lt;br /&gt;
Voortreizend onderzocht Camper de ijzermijnen van Elba, de Etruskische grave&amp;lt;br&amp;gt;n en &amp;quot;... den zoo beruchten hellenden toorn ...&amp;quot; van Pisa. Via Venetië, Padua en Verona reizend, kwam de Eindhovense drost de 28e mei 1788 aan te Milaan, waar hij. een boek met tekeningen van Leonardo da Vinci onder ogen kreeg. Hij reisde verder naar het Lago Maggiore en door het dal van de Ticino naar de St. Gotthard. De machtige Alpentoppen moeten bij Camper iets meer hebben losgemaakt dan enkel interesse voor hun gesteenten.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Misschien juist omdat hij opgegroeid was in het polderland moet Camper de natuurlijke behoefte hebben gevoeld om het fascinerende berglandschap ook van boven te bekijken. Trouwens, wilde hij verder reizen, dan zou toch de Gotthardpas bedwongen moeten worden, ruim 2000 meter. Misschien heeft Camper de smaak van het klimmen daar te pakken gekregen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij beklom de hoogste top van het Gotthardmassief en nam daarna, weliswaar te paard, de Furkapas, 2400 meter hoog, vanwaar hij belandde op de gletscher waaruit de Rhöne ontspringt. Die rivier volgde hij tot de Grote St.Bernard, die hij onmiddellijk beklom. Weer beneden zette Camper zijn reis voort naar Chamonix. Daar aangekomen hoorde hij dat een expeditie op het punt stond een poging te wagen de top te bereiken van de meer dan 4800 meter hoge Mont Blanc. Twee jaar eerder, op 8 augustus 1786, was deze hoogste berg van de Alpen voor het eerst bedwongen (door Balmat en Paccard). Balmat ging het jaar daarop weer naar boven, dit keer als gids voor de befaamde De Saussures, die een veelgelezen boek over zijn expeditie schreef.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper, met een daadkracht waar Potgieter van zou hebben opgekeken, twijfelde geen moment en besloot, onmiddellijk deze kans van zijn leven grijpend, zich bij de aanstaande beklimming aan te sluiten. Zijn biograaf Van Breda kon bijna veertig jaar later geen enkel begrip opbrengen voor hetgeen alpinisten bezielt, maar voor de grootse prestatie van Camper moest hij natuurlijk zwichten, alhoewel daar een moeilijke constructie voor nodig was: &amp;quot;Hetgeen thans, ... gewis een onnodig waagstuk geworden is, was in 1788 wel niet geheel te verontschuldigen, maar kon echter toen nog ... veel tot uitbreiding der Natuurkunde dienen ...&amp;quot; Het is maar de vraag of Camper op de flanken van de Mont Blanc veel aan gesteenten heeft gedacht. In zijn dagboek noteerde hij onder andere: &#039;&#039;&amp;quot;Den 4den augustus ondernam ik de reis op den Mont Blanc met Mr. Woodley, de beide Bourrits, vader en zoon, en twee-en-twintig gidsen, die matrassen en levensbehoeften droegen ... Het was omtrent 6 uren des avonds, toen wij eene helling moesten beklimmen, die zo steil was, dat wij genoodzaakt waren de touwen, waarmee wij aan elkanderen gebonden waren los te maken, dewijl iedere misstap van éénen der reizigers, zonder dit, zeker alle in de diepte zoude slepen. Mr. Woodley en ik wij kwamen met Cachet en Alexis Balmat aldaar het eerst aan, doch ik had geene slopkoussen en ellendige schoenen, en toen ik hier kwam was ik geheel uitgeput van krachten ... echter bleef er nog drie vierde uur klimmens over om den top te bereiken ... ik (werd) zoodanig door de koude bevangen, dat ik &#039; vreesde te zullen bevriezen en (voelde) mij onwederstaanbaar genoodzaakt ... terug te keeren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bourrit ... keerde met mij terug, zijn zoon was geheel afgemat. ... De Engelschman alleen bereikte den top, waar hem de voeten bevroren&amp;quot;.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na deze beproeving moest Camper twee dagen het bed houden om te herstellen. M. Wiegersma die in De Berggids Campers tocht met kennis van zaken heeft gevolgd, is tot de conclusie gekomen, dat de expeditie in 1788 een route volgde, die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt, vanwege de vele gevaren die aan deze &amp;quot;Ancien Passage&amp;quot; verbonden zijn!&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Via Zwitserlands grote steden en de waterval van Schaffhausen reisde Camper langs de Rijn terug naar de Republiek. 16 Oktober 1788 kwam hij aan in &#039;s-Gravenhage waar zijn vader op dat moment woonde. Gedurende deze &amp;quot;Grand Tour&amp;quot; was er in het vaderland het nodige gebeurd. De revolutie der patriotten vond een ontijdig einde toen Pruisische troepen de stadhouder in zijn macht herstelden. Drossaard Camper bevond zich toen ergens in de buurt van Rome. In de Republiek draaide het uit op felle vervolging van de patriotten die bij duizenden uitweken. In Eindhoven had de uitvoerder van die repressie, Campers stadhouder Spoor, het vooral gemunt op J.F.R. van Hooff.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Toen Camper laat in 1788 thuiskwam, bezetten de Prinsgezinden weer genoegzaam het fluweel, slechts om te tonen niets geleerd te hebben. Dat is althans de kritiek van latere beschouwers op de regenten van die dagen, waarvan A.G. Camper er een was als drost van Cranendonk en Eindhoven en zijn vader als lid en voorzitter van de Raad van State. Die kritiek (o.a. op bevoorrechting bij ambtsbegeving en nepotisme) dienden de Campers zich eigenlijk wel aan te trekken. Was Petrus Camper niet vroedschapslid van Workum waar Hermanus van Sloterdijck burgemeester en schepenpraeses was? Was deze Van Sloterdijck niet toevallig van 1739 tot 1779 drost van Cranendonck en Eindhoven geweest en was zijn broer Willem niet de zwager van Petrus Camper en oom van Adriaan Gillis Camper?&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Over Campers terugtreden als drossaard spreken de bronnen elkaar tegen. Hommers stelt dat het moet zijn geweest vóór maart 1792, omdat W.L.J. Spoor toen tot provisioneel drossaard werd aangesteld. Doch de burgemeesters van 1793 hebben Camper zijn traktement voor dat jaar nog gewoon uitbetaald. A.G. Camper heeft nadien vooral in Friesland en Groningen een aantal belangrijke ambten bekleed. In 1819 werd hij gekozen in de Staten-Generaal, maar overleed echter al het jaar daarop.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Gebruikte bronnen:&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. De gegevens over A.G.Camper zijn hoofdzakelijk gebaseerd op &amp;quot;De Levensschets van Adriaan Gillis Camper&amp;quot; door J.G.S. van Breda, Gent 1825. Het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek (deel I, kolom 549vv, Leiden 1911) heeft voornamelijk van dit werk gebruik gemaakt.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2. Over Petrus en ds. Florentinus Camper: N.N.B.W. I, kolom 552vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
3. Centraal Bureau voor Genealogie (&#039;s-Gravenhage): dossier Camper.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
4. De Nederlandse Leeuw, jrg. 45 (1927), kolom 58.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
5. Gens Nostra, 194-8, pp 58vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
6. Album Studiosorum Academiae Franekerensis, Franeker 1968, p. 377.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
7. Album Studiosorum Lugduno-Batavus, Leiden 1875, kolom 1128. 80 A.R.A. &#039;s-Gravenhage, Commissieboeken van .de Staten Generaal, Ie afdeling, inventaris 2, folio 376.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
9. Idem, Naamlijst der leden van de StatenGeneraal, 1e afdeling, inventaris 24-0.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
10. M. Wiegersma, Adriaan Gillis Camper, de eerste Nederlandse Alpinist. In: De Berggids, juni 1950, pp. 4-1-45.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
11. S.Z.O.B. Eindhoven, Archief van Stad en Dorpen, inv. nr. 5, folio 175v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
12. Idem, Administratief Archief Eindhoven voor 1795, burgemeestersrekening 1793, inv. nr. E 105.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
13. A.R.M. Mommers, Brabant van Generaliteitsland tot Gewest, 2 delen, Utrecht-Nijmegen 1953, deel II, p. 535.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
14-, M. de Haan Hettema en A. van Almael jr., Stamboek van den Frieschen vroegeren en lateren adel, 3 delen, Leeuwarden 184-6. Dl. I, p. 188 en dl II, p. 125.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
door P.F.S. Vogels.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bron:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;t Gruun Buukske 1983-45 e.v., 68 e.v en 75 e.v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geschiedenis]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Eindhoven voor 1920]]&lt;br /&gt;
[[categorie:De machthebbers tussen 1232 en 1795]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Cranendonck]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13430</id>
		<title>Camper, Adriaan Gillis</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13430"/>
		<updated>2024-10-18T13:28:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Drossaard Adriaan Gillis Camper&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[AdriaanGillesCamper.jpg|thumb|400px|left|Adriaan Gillis Camper in 1814 en profil,| (Rijksmuseum Rijksmuseum, getekend door Carl Christiaan Fuchs (1792-1855)).]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In de tijd dat de Republiek en het stadhouderschap schudden op hun grondvesten, werd de erfstadhouder Willem V, heer van Eindhoven en omliggende dorpen, in de stad van Kempenland vertegenwoordigd door Adriaan Gillis Camper, die zijn benoeming tot drost ontving in 1780 en deze functie behield tot het jaar 1792. Camper was misschien wel de eigenaardigste drossaard die Eindhoven in de Generaliteitsperiode gekend heeft. Hij was in elk geval de meest absente, voornamelijk omdat hij op de eerste plaats wetenschapper was. Op dit terrein heeft hij een niet geringe hoogte bereikt, daarbij het werk voortzettend van zijn beroemde vader, de hoogleraar Petrus Camper. De Campers kwamen oorspronkelijk van Leiden.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Daar werd in 1581, het jaar dat ook Leiden Filips als heer afzwoor, Dirck Camper geboren. Hij werd koopman en kon zijn zoon Florentinus medicijnen laten studeren. Diens zoon, ook Florentinus genaamd, werd predikant en als zodanig in 1702 door de classis van Amsterdam uitgezonden naar Oost-Indië, waar hij met &amp;quot;De Spiegel&amp;quot; van de V.O.C, naar toe voer. Elf jaar later keerde hij terug en. liet hij zich beroepen in Leiden. In deze stad kwam hij in contact met de grote Boerhaave, wat zeker zijn goede invloed moet hebben gehad op de ontwikkeling van zijn in 1722 geboren zoon Petrus.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Voor een goed begrip van de achtergrond van A.G. Camper is het wenselijk enige alinea&#039;s te besteden aan diens vader. Petrus Camper studeerde medicijnen en filosofie tussen 1734 en 1746. Hierna ondernam hij studiereizen naar Engeland en Frankrijk, voornamelijk om zich verder te bekwamen in de verloskunde. Onderweg bereikte hem in 1749 het bericht van zijn benoeming tot hoogleraar aan de Academie van Franeker, waar hij zijn werkzaamheden echter pas in 1751 aanving.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij gaf les in ontleedkunde en chirurgie, later ook in de geneeskunde. In 1755 bezweek hij voor een financieel zeer aantrekkelijk aanbod om in Amsterdam anatomie en chirurgie te gaan doceren. Extra aantrekkelijk was het voor hem, dat hij er, als adjunct-chirurgijn van justitie, lijkopeningen kon verrichten. Helaas voor hem leefde er in zijn tijd geen Rembrandt. Van zijn Amsterdamse tijd valt nog te vermelden, dat hij in 1758, na onderzoek, de toen algemene mening kon tegenspreken, dat hersenen en bloed van negers zwart zijn.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In 1761 keerde hij terug naar zijn bij Franeker gelegen landgoed &amp;quot;Klein Lankum&amp;quot; waar hij zijn tijd vooral besteedde aan onderzoek. Echter reeds twee jaar later liet hij zich overhalen naar Groningen te gaan. Vooral in Groningen ontwikkelde hij zich tot een geleerde van Europees formaat. Hij doceerde er theoretische geneeskunde, ontleedkunde, heelkunde, plantkunde, fysiologie, verloskunde, gerechtelijke geneeskunde en gaf talloze korte cursussen. Na tien jaar aan de Groninger Academie verbonden te zijn geweest vroeg hij in 1773, tot ontsteltenis van de bestuurderen, zijn ontslag, dat hem node werd verleend.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper keerde terug naar Klein Lankum waar hij zijn onderzoekingen voortzette, daarbij met regelmaat geholpen door zijn zoon Adriaan Gillis. Zoals bij het ontleden van een olifant die hij had gekregen uit de particuliere dierentuin van Willem V.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Nadat hij uit Groningen was teruggekeerd nam hij zitting in de Staten van Friesland (in dit college was hij tussen 1761 en 1763 ook al gekozen geweest) en werd hij zelfs uitgezonden naar de Staten-Generaal. Camper was op politiek gebied betrouwbaar prinsgezind. Met zijn benoeming tot lid van de Raad van State in 1787 (later werd hij nog voorzitter) zal de stadhouder wel iets te maken hebben gehad. Zijn hoge positie heeft hij niet lang kunnen vervullen. Hij overleed in 1789 te &#039;s-Gravenhage aan een ontsteking van het borstvlies.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De latere Eindhovense drost werd geboren op 31 maart 1759 te Amsterdam, waar zijn vader op dat moment les gaf. Nadat het gezin Camper teruggekeerd was uit Groningen, werden de drie zoons in mei 1774 ingeschreven aan de Academie van Franeker. De studie daar duurde, voor Adriaan Gillis althans, drie jaar, in welke tijd hij zijn vader vaak hielp bij diens onderzoekingen. In 1777 nam Petrus Camper zijn zoon mee naar Frankrijk, waar deze kennis maakte met een groot aantal beroemde geleerden, onder wie de op dat ogenblik in Frankrijk vertoevende Benjamin Franklin.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Van Parijs voerde de reis naar de havenstad Nantes in de omgeving waarvan de jonge Camper zocht naar gesteenten en waar zich een grote aanleg voor de mineralogie openbaarde. Terug in de Republiek schreef hij zich in te Leiden, waar hij begin 1780 honoris causa afstudeerde in de rechten. Tegelijkertijd volgde hij in Amsterdam tekenlessen. De vaardigheid in de tekenkunst had hij geërfd van zijn vader, die erg goed tekende en in zijn jeugd les had gehad van de schilders Karel de Moor, vader en zoon. Honderd jaar eerder was een broer van zijn over grootvader Florentinus Camper nog schilder van beroep geweest. De 12e januari 1780 ontving Camper, nog geen 21 jaar oud, zijn benoeming tot drossaard van de baronie van Cranendonk en de stad Eindhoven met de omliggende Prinsendorpen Woensel, Gestel, Strijp en Stratum. Hij reisde af naar Eindhoven waar hij op 12 april in de vergadering van de magistraat der stad en schepenen der dorpen zijn commissie toonde. De nieuwe drost werd door de vergadering met zijn benoeming gefeliciteerd en zal waarschijnlijk nog wel enkele dagen zijn gebleven om wat administratieve noodzakelijkheden af te wikkelen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1825, vijf jaar na Campers overlijden, beschreef zijn schoonzoon J.G.S. van Breda zijn leven, waarbij deze hem vooral als wetenschapper belichtte. Geheel in overeenstemming met de bedoeling van het geschrift spreekt de schrijver over &#039;&#039;&amp;quot;... het aanzienelijk ambt van Drossaard van de Baronie en landen van Cranendonk en van de stad Eindhoven.&amp;quot;&#039;&#039; Maar dan... &#039;&#039;&amp;quot;Den tijd alleen, dien hij besteden moest aan het vervullen der pligten die dit beroep op hem hadden gelegd en die hem somtijds noodzaakten eene korte wijl te Eindhoven te vertoeven, ontroofde hij aan zijne Natuurkundige studiën...&amp;quot;&#039;&#039; Begrijp wel, dat hier niet Camper zelf aan het woord is. Het is dus niet Campers opvatting over hoe een dergelijke functie vervuld diende te worden. De schrijver doet het voorkomen alsof Camper duidelijk met tegenzin zijn bezigheden in Klein Lankum (voor zo kort mogelijke tijd) staakte, omdat hij verplichtingen had in Eindhoven. Of dat zo is geweest is nu natuurlijk niet meer na te gaan.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wat wel vaststaat is, dat Camper meestentijds elders vertoefde, vaak zelfs in het buitenland. Het drostschap was geen baan waar erg veel werk aan vastzat. Campers voorgangers waren vaak evenmin op hun standplaats: Christiaan Huygens bijvoorbeeld, drost van 1660 tot 1676, was poorter van ’s-Hertogenbosch, Lormier, drost van 1724- tot 1739 woonde in &#039;s-Gravenhage. Het ambt mocht dan volgens Campers schoonzoon &amp;quot;aanzienlijk&amp;quot; zijn, veel werk hoefde men er kennelijk niet voor te doen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
A.G. Camper wijdde zich in de tijd dat hij drost was van Cranendonk en Eindhoven, vrijwel geheel aan de wetenschap. In mei 1780 al, vertrok hij met zijn vader naar Duitsland voor een rondreis langs de natuurhistorische verzamelingen aldaar. Zelfs werden beide wetenschappers door Frederik de Grote ontvangen. Hierna verbleef hij enkele jaren op zijn vaderlijk landgoed waar hij zich verder bekwaamde en zijn vader hielp bij zijn onderzoekingen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In april 1784 ondernam de jonge Camper een reis naar Düsseldorf. Zijn doel was het bezoeken van een beroemde schilderijententoonstelling die daar aanwezig was, maar daarnaast het verrichten van geologisch onderzoek in de Eifel. Hij verbleef vijf maanden in Duitsland en hield zich onder andere bezig met het kopiëren, en niet onverdienstelijk naar het schijnt, van doeken van bekende meesters, onder wie Van Dijk en Rubens. In de Eifel onderzocht hij de kraters van de uitgebluste vulkanen en aan de oevers van de Wupper, in de buurt van Elberfeld, zocht hij naar fossiele beenderen, echter niet altijd met succes: &#039;&#039;&amp;quot;... ik ben er, op den buik liggende., want de opening was te klein om er op de knieën en ellebogen in te gaan, ingekropen... Deze moeielijke reis, waar op ik nog in eene hand eene kaars moest houden, heb ik omtrent veertien stappen voortgezet, terwijl ik meestal water, dat door de rots druppelde, op den rug en de natte klei onder den buik had. ... het vocht nam toe en de scherpe steenen scheurden mij de beenen open, zoo dat ik vrij vermoeid, bemorst en beladen met slijk, zonder iets belangrijks gevonden te hebben, dit dwergenhol verlaten moest.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In september 1784 was Camper weer terug in Franeker. Hij bleef er tot juni van het volgende jaar, toen hij vertrok naar Parijs en later naar Montbard, ten noordwesten van-Dijon gelegen, waar hij gast was van.de befaamde Franse onderzoeker De Buffon, een goede vriend van zijn vader, die hem in 1749 op zijn reis door Frankrijk had ontmoet. Bij De Buffon bracht Camper de winter door; voor de zomer van het volgende jaar ging hij terug naar Klein Lankum, om schielijk daarna weer te vertrekken in de richting van Montbard.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In januari 1787, hij was toen te Parijs, werd hij ernstig ziek. Zijn vader bezocht hem in het voorjaar en er werd besloten dat de jonge Camper voor studie en - vooral - verbetering van zijn gezondheid, enige tijd zou gaan doorbrengen in Italië. Voor de reis werd een tweewielige kar gekocht (om onderweg gevonden stenen op te laden), een paard en een vervaarlijke hond, die de reiziger voor eventuele overvallen zou moeten behoeden. Toen op de achtentwintigste juni van het jaar 1787 de prinses van Oranje bij Goejanverwellesluis werd tegengehouden, reisde de drost van Eindhoven in zijn koetsje rustig en ongehinderd in de richting van de Dauphiné, waar hij verschillende vulkanische geteenten wilde onderzoeken. Vandaar ging hij naar-Marseille en per boot naar Italië waar hij aankwam te Livorno op de dertiende augustus. Het Italiaanse klimaat had onmiddellijk een gunstige invloed op zijn gezondheid en humeur, zoals blijkt uit zijn ironische beschrijving van een wonderlijk beeld:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;“Er is in de nabijheid van Livorno een wonderdoend beeld van de heilige Maagd, dat door een herder op den Monte Negro gebragt werd, alwaar het in eene prachtige kapel bewaard wordt... Bij iedere gelegenheid, bij ziekten en bij alle gevaren, zo ter zee als te land, doet dit beeld wonderen; de kapel is vol van opschriften, met geschenken en zelfs met walvisch beenderen. Onlangs geraakte dit heilig beeld in een proces met een ander uit de kerk der Dominikanen, dat dezelfde wonderwerken begon te verrichten, en dat dus het getal der cliënten van het eerste deed verminderen; dit beeld heeft het proces verloren en de Madonna is in het volle bezit van hare wonderdaden gebleven.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Een Fries in barok Italië. Zijn schoonzoon overigens heeft het in deze context over &amp;quot;de belagchelijkste ongerijmdheden van het bijgeloof&amp;quot;. Camper trok van Livorno naar Florence waar hij als schilder natuurlijk zijn hart kon ophalen, en vandaar naar Rome waar hij vooralsnog niet al te lang bleef. De tweede oktober 1787 kwam hij aan te Napels. In de omgeving van deze stad zocht hij naar gesteenten van vulkanische oorsprong, beklom hij de Vesuvius en bekeek hij de juist blootgelegde overblijfselen van Pompeï en Herculaneum.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Twee maanden later terugkerend naar het noorden bekeek Camper de Eeuwige Stad wat uitgebreider. Niet minder dan vier maanden bleef hij er om alle bezienswaardigheden grondig te onderzoeken. In Rome zelf waren dat de kunstschatten, in de omgeving natuurlijk weer de vulkanische gesteenten.&lt;br /&gt;
Voortreizend onderzocht Camper de ijzermijnen van Elba, de Etruskische grave&amp;lt;br&amp;gt;n en &amp;quot;... den zoo beruchten hellenden toorn ...&amp;quot; van Pisa. Via Venetië, Padua en Verona reizend, kwam de Eindhovense drost de 28e mei 1788 aan te Milaan, waar hij. een boek met tekeningen van Leonardo da Vinci onder ogen kreeg. Hij reisde verder naar het Lago Maggiore en door het dal van de Ticino naar de St. Gotthard. De machtige Alpentoppen moeten bij Camper iets meer hebben losgemaakt dan enkel interesse voor hun gesteenten.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Misschien juist omdat hij opgegroeid was in het polderland moet Camper de natuurlijke behoefte hebben gevoeld om het fascinerende berglandschap ook van boven te bekijken. Trouwens, wilde hij verder reizen, dan zou toch de Gotthardpas bedwongen moeten worden, ruim 2000 meter. Misschien heeft Camper de smaak van het klimmen daar te pakken gekregen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij beklom de hoogste top van het Gotthardmassief en nam daarna, weliswaar te paard, de Furkapas, 2400 meter hoog, vanwaar hij belandde op de gletscher waaruit de Rhöne ontspringt. Die rivier volgde hij tot de Grote St.Bernard, die hij onmiddellijk beklom. Weer beneden zette Camper zijn reis voort naar Chamonix. Daar aangekomen hoorde hij dat een expeditie op het punt stond een poging te wagen de top te bereiken van de meer dan 4800 meter hoge Mont Blanc. Twee jaar eerder, op 8 augustus 1786, was deze hoogste berg van de Alpen voor het eerst bedwongen (door Balmat en Paccard). Balmat ging het jaar daarop weer naar boven, dit keer als gids voor de befaamde De Saussures, die een veelgelezen boek over zijn expeditie schreef.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper, met een daadkracht waar Potgieter van zou hebben opgekeken, twijfelde geen moment en besloot, onmiddellijk deze kans van zijn leven grijpend, zich bij de aanstaande beklimming aan te sluiten. Zijn biograaf Van Breda kon bijna veertig jaar later geen enkel begrip opbrengen voor hetgeen alpinisten bezielt, maar voor de grootse prestatie van Camper moest hij natuurlijk zwichten, alhoewel daar een moeilijke constructie voor nodig was: &amp;quot;Hetgeen thans, ... gewis een onnodig waagstuk geworden is, was in 1788 wel niet geheel te verontschuldigen, maar kon echter toen nog ... veel tot uitbreiding der Natuurkunde dienen ...&amp;quot; Het is maar de vraag of Camper op de flanken van de Mont Blanc veel aan gesteenten heeft gedacht. In zijn dagboek noteerde hij onder andere: &#039;&#039;&amp;quot;Den 4den augustus ondernam ik de reis op den Mont Blanc met Mr. Woodley, de beide Bourrits, vader en zoon, en twee-en-twintig gidsen, die matrassen en levensbehoeften droegen ... Het was omtrent 6 uren des avonds, toen wij eene helling moesten beklimmen, die zo steil was, dat wij genoodzaakt waren de touwen, waarmee wij aan elkanderen gebonden waren los te maken, dewijl iedere misstap van éénen der reizigers, zonder dit, zeker alle in de diepte zoude slepen. Mr. Woodley en ik wij kwamen met Cachet en Alexis Balmat aldaar het eerst aan, doch ik had geene slopkoussen en ellendige schoenen, en toen ik hier kwam was ik geheel uitgeput van krachten ... echter bleef er nog drie vierde uur klimmens over om den top te bereiken ... ik (werd) zoodanig door de koude bevangen, dat ik &#039; vreesde te zullen bevriezen en (voelde) mij onwederstaanbaar genoodzaakt ... terug te keeren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bourrit ... keerde met mij terug, zijn zoon was geheel afgemat. ... De Engelschman alleen bereikte den top, waar hem de voeten bevroren&amp;quot;.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na deze beproeving moest Camper twee dagen het bed houden om te herstellen. M. Wiegersma die in De Berggids Campers tocht met kennis van zaken heeft gevolgd, is tot de conclusie gekomen, dat de expeditie in 1788 een route volgde, die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt, vanwege de vele gevaren die aan deze &amp;quot;Ancien Passage&amp;quot; verbonden zijn!&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Via Zwitserlands grote steden en de waterval van Schaffhausen reisde Camper langs de Rijn terug naar de Republiek. 16 Oktober 1788 kwam hij aan in &#039;s-Gravenhage waar zijn vader op dat moment woonde. Gedurende deze &amp;quot;Grand Tour&amp;quot; was er in het vaderland het nodige gebeurd. De revolutie der patriotten vond een ontijdig einde toen Pruisische troepen de stadhouder in zijn macht herstelden. Drossaard Camper bevond zich toen ergens in de buurt van Rome. In de Republiek draaide het uit op felle vervolging van de patriotten die bij duizenden uitweken. In Eindhoven had de uitvoerder van die repressie, Campers stadhouder Spoor, het vooral gemunt op J.F.R. van Hooff.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Toen Camper laat in 1788 thuiskwam, bezetten de Prinsgezinden weer genoegzaam het fluweel, slechts om te tonen niets geleerd te hebben. Dat is althans de kritiek van latere beschouwers op de regenten van die dagen, waarvan A.G. Camper er een was als drost van Cranendonk en Eindhoven en zijn vader als lid en voorzitter van de Raad van State. Die kritiek (o.a. op bevoorrechting bij ambtsbegeving en nepotisme) dienden de Campers zich eigenlijk wel aan te trekken. Was Petrus Camper niet vroedschapslid van Workum waar Hermanus van Sloterdijck burgemeester en schepenpraeses was? Was deze Van Sloterdijck niet toevallig van 1739 tot 1779 drost van Cranendonck en Eindhoven geweest en was zijn broer Willem niet de zwager van Petrus Camper en oom van Adriaan Gillis Camper?&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Over Campers terugtreden als drossaard spreken de bronnen elkaar tegen. Hommers stelt dat het moet zijn geweest vóór maart 1792, omdat W.L.J. Spoor toen tot provisioneel drossaard werd aangesteld. Doch de burgemeesters van 1793 hebben Camper zijn traktement voor dat jaar nog gewoon uitbetaald. A.G. Camper heeft nadien vooral in Friesland en Groningen een aantal belangrijke ambten bekleed. In 1819 werd hij gekozen in de Staten-Generaal, maar overleed echter al het jaar daarop.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Gebruikte bronnen:&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. De gegevens over A.G.Camper zijn hoofdzakelijk gebaseerd op &amp;quot;De Levensschets van Adriaan Gillis Camper&amp;quot; door J.G.S. van Breda, Gent 1825. Het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek (deel I, kolom 549vv, Leiden 1911) heeft voornamelijk van dit werk gebruik gemaakt.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2. Over Petrus en ds. Florentinus Camper: N.N.B.W. I, kolom 552vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
3. Centraal Bureau voor Genealogie (&#039;s-Gravenhage): dossier Camper.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
4. De Nederlandse Leeuw, jrg. 45 (1927), kolom 58.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
5. Gens Nostra, 194-8, pp 58vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
6. Album Studiosorum Academiae Franekerensis, Franeker 1968, p. 377.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
7. Album Studiosorum Lugduno-Batavus, Leiden 1875, kolom 1128. 80 A.R.A. &#039;s-Gravenhage, Commissieboeken van .de Staten Generaal, Ie afdeling, inventaris 2, folio 376.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
9. Idem, Naamlijst der leden van de StatenGeneraal, 1e afdeling, inventaris 24-0.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
10. M. Wiegersma, Adriaan Gillis Camper, de eerste Nederlandse Alpinist. In: De Berggids, juni 1950, pp. 4-1-45.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
11. S.Z.O.B. Eindhoven, Archief van Stad en Dorpen, inv. nr. 5, folio 175v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
12. Idem, Administratief Archief Eindhoven voor 1795, burgemeestersrekening 1793, inv. nr. E 105.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
13. A.R.M. Mommers, Brabant van Generaliteitsland tot Gewest, 2 delen, Utrecht-Nijmegen 1953, deel II, p. 535.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
14-, M. de Haan Hettema en A. van Almael jr., Stamboek van den Frieschen vroegeren en lateren adel, 3 delen, Leeuwarden 184-6. Dl. I, p. 188 en dl II, p. 125.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
door P.F.S. Vogels.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bron:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;t Gruun Buukske 1983-45 e.v., 68 e.v en 75 e.v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geschiedenis]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Eindhoven voor 1920]]&lt;br /&gt;
[[categorie:De machthebbers tussen 1232 en 1795]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Cranendonck]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13429</id>
		<title>Camper, Adriaan Gillis</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.eindhoven-encyclopedie.nl/index.php?title=Camper,_Adriaan_Gillis&amp;diff=13429"/>
		<updated>2024-10-18T13:24:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Jfmhusken: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Drossaard Adriaan Gillis Camper&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[AdriaanGillesCamper.jpg|thumb|400px|left|Adriaan Gillis Camper in 1814 en profil, Rijksmuseum Rijksmuseum, getekend door Carl Christiaan Fuchs (1792-1855).]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In de tijd dat de Republiek en het stadhouderschap schudden op hun grondvesten, werd de erfstadhouder Willem V, heer van Eindhoven en omliggende dorpen, in de stad van Kempenland vertegenwoordigd door Adriaan Gillis Camper, die zijn benoeming tot drost ontving in 1780 en deze functie behield tot het jaar 1792. Camper was misschien wel de eigenaardigste drossaard die Eindhoven in de Generaliteitsperiode gekend heeft. Hij was in elk geval de meest absente, voornamelijk omdat hij op de eerste plaats wetenschapper was. Op dit terrein heeft hij een niet geringe hoogte bereikt, daarbij het werk voortzettend van zijn beroemde vader, de hoogleraar Petrus Camper. De Campers kwamen oorspronkelijk van Leiden.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Daar werd in 1581, het jaar dat ook Leiden Filips als heer afzwoor, Dirck Camper geboren. Hij werd koopman en kon zijn zoon Florentinus medicijnen laten studeren. Diens zoon, ook Florentinus genaamd, werd predikant en als zodanig in 1702 door de classis van Amsterdam uitgezonden naar Oost-Indië, waar hij met &amp;quot;De Spiegel&amp;quot; van de V.O.C, naar toe voer. Elf jaar later keerde hij terug en. liet hij zich beroepen in Leiden. In deze stad kwam hij in contact met de grote Boerhaave, wat zeker zijn goede invloed moet hebben gehad op de ontwikkeling van zijn in 1722 geboren zoon Petrus.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Voor een goed begrip van de achtergrond van A.G. Camper is het wenselijk enige alinea&#039;s te besteden aan diens vader. Petrus Camper studeerde medicijnen en filosofie tussen 1734 en 1746. Hierna ondernam hij studiereizen naar Engeland en Frankrijk, voornamelijk om zich verder te bekwamen in de verloskunde. Onderweg bereikte hem in 1749 het bericht van zijn benoeming tot hoogleraar aan de Academie van Franeker, waar hij zijn werkzaamheden echter pas in 1751 aanving.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij gaf les in ontleedkunde en chirurgie, later ook in de geneeskunde. In 1755 bezweek hij voor een financieel zeer aantrekkelijk aanbod om in Amsterdam anatomie en chirurgie te gaan doceren. Extra aantrekkelijk was het voor hem, dat hij er, als adjunct-chirurgijn van justitie, lijkopeningen kon verrichten. Helaas voor hem leefde er in zijn tijd geen Rembrandt. Van zijn Amsterdamse tijd valt nog te vermelden, dat hij in 1758, na onderzoek, de toen algemene mening kon tegenspreken, dat hersenen en bloed van negers zwart zijn.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In 1761 keerde hij terug naar zijn bij Franeker gelegen landgoed &amp;quot;Klein Lankum&amp;quot; waar hij zijn tijd vooral besteedde aan onderzoek. Echter reeds twee jaar later liet hij zich overhalen naar Groningen te gaan. Vooral in Groningen ontwikkelde hij zich tot een geleerde van Europees formaat. Hij doceerde er theoretische geneeskunde, ontleedkunde, heelkunde, plantkunde, fysiologie, verloskunde, gerechtelijke geneeskunde en gaf talloze korte cursussen. Na tien jaar aan de Groninger Academie verbonden te zijn geweest vroeg hij in 1773, tot ontsteltenis van de bestuurderen, zijn ontslag, dat hem node werd verleend.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper keerde terug naar Klein Lankum waar hij zijn onderzoekingen voortzette, daarbij met regelmaat geholpen door zijn zoon Adriaan Gillis. Zoals bij het ontleden van een olifant die hij had gekregen uit de particuliere dierentuin van Willem V.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Nadat hij uit Groningen was teruggekeerd nam hij zitting in de Staten van Friesland (in dit college was hij tussen 1761 en 1763 ook al gekozen geweest) en werd hij zelfs uitgezonden naar de Staten-Generaal. Camper was op politiek gebied betrouwbaar prinsgezind. Met zijn benoeming tot lid van de Raad van State in 1787 (later werd hij nog voorzitter) zal de stadhouder wel iets te maken hebben gehad. Zijn hoge positie heeft hij niet lang kunnen vervullen. Hij overleed in 1789 te &#039;s-Gravenhage aan een ontsteking van het borstvlies.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De latere Eindhovense drost werd geboren op 31 maart 1759 te Amsterdam, waar zijn vader op dat moment les gaf. Nadat het gezin Camper teruggekeerd was uit Groningen, werden de drie zoons in mei 1774 ingeschreven aan de Academie van Franeker. De studie daar duurde, voor Adriaan Gillis althans, drie jaar, in welke tijd hij zijn vader vaak hielp bij diens onderzoekingen. In 1777 nam Petrus Camper zijn zoon mee naar Frankrijk, waar deze kennis maakte met een groot aantal beroemde geleerden, onder wie de op dat ogenblik in Frankrijk vertoevende Benjamin Franklin.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Van Parijs voerde de reis naar de havenstad Nantes in de omgeving waarvan de jonge Camper zocht naar gesteenten en waar zich een grote aanleg voor de mineralogie openbaarde. Terug in de Republiek schreef hij zich in te Leiden, waar hij begin 1780 honoris causa afstudeerde in de rechten. Tegelijkertijd volgde hij in Amsterdam tekenlessen. De vaardigheid in de tekenkunst had hij geërfd van zijn vader, die erg goed tekende en in zijn jeugd les had gehad van de schilders Karel de Moor, vader en zoon. Honderd jaar eerder was een broer van zijn over grootvader Florentinus Camper nog schilder van beroep geweest. De 12e januari 1780 ontving Camper, nog geen 21 jaar oud, zijn benoeming tot drossaard van de baronie van Cranendonk en de stad Eindhoven met de omliggende Prinsendorpen Woensel, Gestel, Strijp en Stratum. Hij reisde af naar Eindhoven waar hij op 12 april in de vergadering van de magistraat der stad en schepenen der dorpen zijn commissie toonde. De nieuwe drost werd door de vergadering met zijn benoeming gefeliciteerd en zal waarschijnlijk nog wel enkele dagen zijn gebleven om wat administratieve noodzakelijkheden af te wikkelen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In 1825, vijf jaar na Campers overlijden, beschreef zijn schoonzoon J.G.S. van Breda zijn leven, waarbij deze hem vooral als wetenschapper belichtte. Geheel in overeenstemming met de bedoeling van het geschrift spreekt de schrijver over &#039;&#039;&amp;quot;... het aanzienelijk ambt van Drossaard van de Baronie en landen van Cranendonk en van de stad Eindhoven.&amp;quot;&#039;&#039; Maar dan... &#039;&#039;&amp;quot;Den tijd alleen, dien hij besteden moest aan het vervullen der pligten die dit beroep op hem hadden gelegd en die hem somtijds noodzaakten eene korte wijl te Eindhoven te vertoeven, ontroofde hij aan zijne Natuurkundige studiën...&amp;quot;&#039;&#039; Begrijp wel, dat hier niet Camper zelf aan het woord is. Het is dus niet Campers opvatting over hoe een dergelijke functie vervuld diende te worden. De schrijver doet het voorkomen alsof Camper duidelijk met tegenzin zijn bezigheden in Klein Lankum (voor zo kort mogelijke tijd) staakte, omdat hij verplichtingen had in Eindhoven. Of dat zo is geweest is nu natuurlijk niet meer na te gaan.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wat wel vaststaat is, dat Camper meestentijds elders vertoefde, vaak zelfs in het buitenland. Het drostschap was geen baan waar erg veel werk aan vastzat. Campers voorgangers waren vaak evenmin op hun standplaats: Christiaan Huygens bijvoorbeeld, drost van 1660 tot 1676, was poorter van ’s-Hertogenbosch, Lormier, drost van 1724- tot 1739 woonde in &#039;s-Gravenhage. Het ambt mocht dan volgens Campers schoonzoon &amp;quot;aanzienlijk&amp;quot; zijn, veel werk hoefde men er kennelijk niet voor te doen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
A.G. Camper wijdde zich in de tijd dat hij drost was van Cranendonk en Eindhoven, vrijwel geheel aan de wetenschap. In mei 1780 al, vertrok hij met zijn vader naar Duitsland voor een rondreis langs de natuurhistorische verzamelingen aldaar. Zelfs werden beide wetenschappers door Frederik de Grote ontvangen. Hierna verbleef hij enkele jaren op zijn vaderlijk landgoed waar hij zich verder bekwaamde en zijn vader hielp bij zijn onderzoekingen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In april 1784 ondernam de jonge Camper een reis naar Düsseldorf. Zijn doel was het bezoeken van een beroemde schilderijententoonstelling die daar aanwezig was, maar daarnaast het verrichten van geologisch onderzoek in de Eifel. Hij verbleef vijf maanden in Duitsland en hield zich onder andere bezig met het kopiëren, en niet onverdienstelijk naar het schijnt, van doeken van bekende meesters, onder wie Van Dijk en Rubens. In de Eifel onderzocht hij de kraters van de uitgebluste vulkanen en aan de oevers van de Wupper, in de buurt van Elberfeld, zocht hij naar fossiele beenderen, echter niet altijd met succes: &#039;&#039;&amp;quot;... ik ben er, op den buik liggende., want de opening was te klein om er op de knieën en ellebogen in te gaan, ingekropen... Deze moeielijke reis, waar op ik nog in eene hand eene kaars moest houden, heb ik omtrent veertien stappen voortgezet, terwijl ik meestal water, dat door de rots druppelde, op den rug en de natte klei onder den buik had. ... het vocht nam toe en de scherpe steenen scheurden mij de beenen open, zoo dat ik vrij vermoeid, bemorst en beladen met slijk, zonder iets belangrijks gevonden te hebben, dit dwergenhol verlaten moest.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In september 1784 was Camper weer terug in Franeker. Hij bleef er tot juni van het volgende jaar, toen hij vertrok naar Parijs en later naar Montbard, ten noordwesten van-Dijon gelegen, waar hij gast was van.de befaamde Franse onderzoeker De Buffon, een goede vriend van zijn vader, die hem in 1749 op zijn reis door Frankrijk had ontmoet. Bij De Buffon bracht Camper de winter door; voor de zomer van het volgende jaar ging hij terug naar Klein Lankum, om schielijk daarna weer te vertrekken in de richting van Montbard.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
In januari 1787, hij was toen te Parijs, werd hij ernstig ziek. Zijn vader bezocht hem in het voorjaar en er werd besloten dat de jonge Camper voor studie en - vooral - verbetering van zijn gezondheid, enige tijd zou gaan doorbrengen in Italië. Voor de reis werd een tweewielige kar gekocht (om onderweg gevonden stenen op te laden), een paard en een vervaarlijke hond, die de reiziger voor eventuele overvallen zou moeten behoeden. Toen op de achtentwintigste juni van het jaar 1787 de prinses van Oranje bij Goejanverwellesluis werd tegengehouden, reisde de drost van Eindhoven in zijn koetsje rustig en ongehinderd in de richting van de Dauphiné, waar hij verschillende vulkanische geteenten wilde onderzoeken. Vandaar ging hij naar-Marseille en per boot naar Italië waar hij aankwam te Livorno op de dertiende augustus. Het Italiaanse klimaat had onmiddellijk een gunstige invloed op zijn gezondheid en humeur, zoals blijkt uit zijn ironische beschrijving van een wonderlijk beeld:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;“Er is in de nabijheid van Livorno een wonderdoend beeld van de heilige Maagd, dat door een herder op den Monte Negro gebragt werd, alwaar het in eene prachtige kapel bewaard wordt... Bij iedere gelegenheid, bij ziekten en bij alle gevaren, zo ter zee als te land, doet dit beeld wonderen; de kapel is vol van opschriften, met geschenken en zelfs met walvisch beenderen. Onlangs geraakte dit heilig beeld in een proces met een ander uit de kerk der Dominikanen, dat dezelfde wonderwerken begon te verrichten, en dat dus het getal der cliënten van het eerste deed verminderen; dit beeld heeft het proces verloren en de Madonna is in het volle bezit van hare wonderdaden gebleven.&amp;quot;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Een Fries in barok Italië. Zijn schoonzoon overigens heeft het in deze context over &amp;quot;de belagchelijkste ongerijmdheden van het bijgeloof&amp;quot;. Camper trok van Livorno naar Florence waar hij als schilder natuurlijk zijn hart kon ophalen, en vandaar naar Rome waar hij vooralsnog niet al te lang bleef. De tweede oktober 1787 kwam hij aan te Napels. In de omgeving van deze stad zocht hij naar gesteenten van vulkanische oorsprong, beklom hij de Vesuvius en bekeek hij de juist blootgelegde overblijfselen van Pompeï en Herculaneum.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Twee maanden later terugkerend naar het noorden bekeek Camper de Eeuwige Stad wat uitgebreider. Niet minder dan vier maanden bleef hij er om alle bezienswaardigheden grondig te onderzoeken. In Rome zelf waren dat de kunstschatten, in de omgeving natuurlijk weer de vulkanische gesteenten.&lt;br /&gt;
Voortreizend onderzocht Camper de ijzermijnen van Elba, de Etruskische grave&amp;lt;br&amp;gt;n en &amp;quot;... den zoo beruchten hellenden toorn ...&amp;quot; van Pisa. Via Venetië, Padua en Verona reizend, kwam de Eindhovense drost de 28e mei 1788 aan te Milaan, waar hij. een boek met tekeningen van Leonardo da Vinci onder ogen kreeg. Hij reisde verder naar het Lago Maggiore en door het dal van de Ticino naar de St. Gotthard. De machtige Alpentoppen moeten bij Camper iets meer hebben losgemaakt dan enkel interesse voor hun gesteenten.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Misschien juist omdat hij opgegroeid was in het polderland moet Camper de natuurlijke behoefte hebben gevoeld om het fascinerende berglandschap ook van boven te bekijken. Trouwens, wilde hij verder reizen, dan zou toch de Gotthardpas bedwongen moeten worden, ruim 2000 meter. Misschien heeft Camper de smaak van het klimmen daar te pakken gekregen.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Hij beklom de hoogste top van het Gotthardmassief en nam daarna, weliswaar te paard, de Furkapas, 2400 meter hoog, vanwaar hij belandde op de gletscher waaruit de Rhöne ontspringt. Die rivier volgde hij tot de Grote St.Bernard, die hij onmiddellijk beklom. Weer beneden zette Camper zijn reis voort naar Chamonix. Daar aangekomen hoorde hij dat een expeditie op het punt stond een poging te wagen de top te bereiken van de meer dan 4800 meter hoge Mont Blanc. Twee jaar eerder, op 8 augustus 1786, was deze hoogste berg van de Alpen voor het eerst bedwongen (door Balmat en Paccard). Balmat ging het jaar daarop weer naar boven, dit keer als gids voor de befaamde De Saussures, die een veelgelezen boek over zijn expeditie schreef.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Camper, met een daadkracht waar Potgieter van zou hebben opgekeken, twijfelde geen moment en besloot, onmiddellijk deze kans van zijn leven grijpend, zich bij de aanstaande beklimming aan te sluiten. Zijn biograaf Van Breda kon bijna veertig jaar later geen enkel begrip opbrengen voor hetgeen alpinisten bezielt, maar voor de grootse prestatie van Camper moest hij natuurlijk zwichten, alhoewel daar een moeilijke constructie voor nodig was: &amp;quot;Hetgeen thans, ... gewis een onnodig waagstuk geworden is, was in 1788 wel niet geheel te verontschuldigen, maar kon echter toen nog ... veel tot uitbreiding der Natuurkunde dienen ...&amp;quot; Het is maar de vraag of Camper op de flanken van de Mont Blanc veel aan gesteenten heeft gedacht. In zijn dagboek noteerde hij onder andere: &#039;&#039;&amp;quot;Den 4den augustus ondernam ik de reis op den Mont Blanc met Mr. Woodley, de beide Bourrits, vader en zoon, en twee-en-twintig gidsen, die matrassen en levensbehoeften droegen ... Het was omtrent 6 uren des avonds, toen wij eene helling moesten beklimmen, die zo steil was, dat wij genoodzaakt waren de touwen, waarmee wij aan elkanderen gebonden waren los te maken, dewijl iedere misstap van éénen der reizigers, zonder dit, zeker alle in de diepte zoude slepen. Mr. Woodley en ik wij kwamen met Cachet en Alexis Balmat aldaar het eerst aan, doch ik had geene slopkoussen en ellendige schoenen, en toen ik hier kwam was ik geheel uitgeput van krachten ... echter bleef er nog drie vierde uur klimmens over om den top te bereiken ... ik (werd) zoodanig door de koude bevangen, dat ik &#039; vreesde te zullen bevriezen en (voelde) mij onwederstaanbaar genoodzaakt ... terug te keeren.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Bourrit ... keerde met mij terug, zijn zoon was geheel afgemat. ... De Engelschman alleen bereikte den top, waar hem de voeten bevroren&amp;quot;.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na deze beproeving moest Camper twee dagen het bed houden om te herstellen. M. Wiegersma die in De Berggids Campers tocht met kennis van zaken heeft gevolgd, is tot de conclusie gekomen, dat de expeditie in 1788 een route volgde, die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt, vanwege de vele gevaren die aan deze &amp;quot;Ancien Passage&amp;quot; verbonden zijn!&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Via Zwitserlands grote steden en de waterval van Schaffhausen reisde Camper langs de Rijn terug naar de Republiek. 16 Oktober 1788 kwam hij aan in &#039;s-Gravenhage waar zijn vader op dat moment woonde. Gedurende deze &amp;quot;Grand Tour&amp;quot; was er in het vaderland het nodige gebeurd. De revolutie der patriotten vond een ontijdig einde toen Pruisische troepen de stadhouder in zijn macht herstelden. Drossaard Camper bevond zich toen ergens in de buurt van Rome. In de Republiek draaide het uit op felle vervolging van de patriotten die bij duizenden uitweken. In Eindhoven had de uitvoerder van die repressie, Campers stadhouder Spoor, het vooral gemunt op J.F.R. van Hooff.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Toen Camper laat in 1788 thuiskwam, bezetten de Prinsgezinden weer genoegzaam het fluweel, slechts om te tonen niets geleerd te hebben. Dat is althans de kritiek van latere beschouwers op de regenten van die dagen, waarvan A.G. Camper er een was als drost van Cranendonk en Eindhoven en zijn vader als lid en voorzitter van de Raad van State. Die kritiek (o.a. op bevoorrechting bij ambtsbegeving en nepotisme) dienden de Campers zich eigenlijk wel aan te trekken. Was Petrus Camper niet vroedschapslid van Workum waar Hermanus van Sloterdijck burgemeester en schepenpraeses was? Was deze Van Sloterdijck niet toevallig van 1739 tot 1779 drost van Cranendonck en Eindhoven geweest en was zijn broer Willem niet de zwager van Petrus Camper en oom van Adriaan Gillis Camper?&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Over Campers terugtreden als drossaard spreken de bronnen elkaar tegen. Hommers stelt dat het moet zijn geweest vóór maart 1792, omdat W.L.J. Spoor toen tot provisioneel drossaard werd aangesteld. Doch de burgemeesters van 1793 hebben Camper zijn traktement voor dat jaar nog gewoon uitbetaald. A.G. Camper heeft nadien vooral in Friesland en Groningen een aantal belangrijke ambten bekleed. In 1819 werd hij gekozen in de Staten-Generaal, maar overleed echter al het jaar daarop.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Gebruikte bronnen:&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. De gegevens over A.G.Camper zijn hoofdzakelijk gebaseerd op &amp;quot;De Levensschets van Adriaan Gillis Camper&amp;quot; door J.G.S. van Breda, Gent 1825. Het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek (deel I, kolom 549vv, Leiden 1911) heeft voornamelijk van dit werk gebruik gemaakt.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2. Over Petrus en ds. Florentinus Camper: N.N.B.W. I, kolom 552vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
3. Centraal Bureau voor Genealogie (&#039;s-Gravenhage): dossier Camper.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
4. De Nederlandse Leeuw, jrg. 45 (1927), kolom 58.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
5. Gens Nostra, 194-8, pp 58vv.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
6. Album Studiosorum Academiae Franekerensis, Franeker 1968, p. 377.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
7. Album Studiosorum Lugduno-Batavus, Leiden 1875, kolom 1128. 80 A.R.A. &#039;s-Gravenhage, Commissieboeken van .de Staten Generaal, Ie afdeling, inventaris 2, folio 376.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
9. Idem, Naamlijst der leden van de StatenGeneraal, 1e afdeling, inventaris 24-0.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
10. M. Wiegersma, Adriaan Gillis Camper, de eerste Nederlandse Alpinist. In: De Berggids, juni 1950, pp. 4-1-45.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
11. S.Z.O.B. Eindhoven, Archief van Stad en Dorpen, inv. nr. 5, folio 175v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
12. Idem, Administratief Archief Eindhoven voor 1795, burgemeestersrekening 1793, inv. nr. E 105.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
13. A.R.M. Mommers, Brabant van Generaliteitsland tot Gewest, 2 delen, Utrecht-Nijmegen 1953, deel II, p. 535.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
14-, M. de Haan Hettema en A. van Almael jr., Stamboek van den Frieschen vroegeren en lateren adel, 3 delen, Leeuwarden 184-6. Dl. I, p. 188 en dl II, p. 125.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
door P.F.S. Vogels.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bron:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&#039;t Gruun Buukske 1983-45 e.v., 68 e.v en 75 e.v.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[categorie:Zakelijk]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Geschiedenis]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Eindhoven voor 1920]]&lt;br /&gt;
[[categorie:De machthebbers tussen 1232 en 1795]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Cranendonck]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jfmhusken</name></author>
	</entry>
</feed>